ابراهيم رفعت باشا ( مترجم : هادى انصارى )
141
مرآة الحرمين ( سفرنامه حجاز و تاريخ و جغرافياى راهها و بقاع متبركه آن ) ( فارسى )
دومين رشته كوهها ، رشته كوههاى جنوبى است كه از كوههاى ابو حديده در غرب آغاز شد و به دنبال آن دو كوه كدى و كدىّ كه به سمت جنوب منحرف گرديده ، قرار دارد و سپس در شرق آنها كوه ابو قبيس و سپس كوه خندمه است . خيابانهاى مكه و ساختمانهاى آن در اين بخش ، خيابانهاى مهم و معروف مكه ، به همراه ساختمانهاى مستحكم و نيز مساجد و آثار منحصر به فرد آن را به همراه عكسهايى كه از آنها گرفتهايم ، براى شما شرح مىدهيم و اميدواريم ان شاء اللّه بتوانيم مكانهاى ياد شده را به صورتى واضح و مجسم براى شما بازگو كنيم . خيابانهاى مكه ، بجز يك خيابان مشهور آن ، همگى باريك و غير منظم است . خيابان ياد شده از جنوب غربى به سوى شمال شرقى مىرود ، يعنى از « شيخ محمود » يا « جرول » شروع شده و آنگاه از باب العمره تا مقابل تكيهء مصرى ، سپس از مسعى مىگذرد و از راه قشاشيه و سوق الليل تا محلهء معلّاة در انتهاى مكه كشيده شده است . عرض اين خيابان ميان 8 و 10 و 20 متر مىباشد . كوچههايى كه به اين خيابان راه دارد عبارتند از : « 1 » حارة الباب ، حارة الشبيكه ، سوق الصغير ، جياد ، سوق الليل ، سوق الصفا ، المسعى ، قشاشيه در سمت راست كه در ادامه آن محله الغزه است و سپس سوق المعلّاة ، البياضيه ، و در سمت چپ قشاشيه مسعى است كه به سوى مروه كه در سمت چپ آن باب السلام است ، مىرود و در سمت راست جادهء المدعى قرار دارد و سپس الجودريه آنگاه المحناطه و از حارة الباب راهى است به سوى سوق الشاميه و از آن به سمت مروه . قسمتهايى كه در آنها ساختمانهاى محكم و آثار مجلّل بنا گرديده عبارتند از : 1 - بخش جرول ؛ كه كوه جحيشه در اين بخش است . الحفائر ، باغ شريف عون الرفيق و چاه ذى طوى نيز در اين منطقه قرار دارد . اين چاه همان است كه پيامبر پس از ورود به
--> ( 1 ) - حاره به معناى كوچه مىباشد ( مترجم )