واجب شده ، نمىتواند به جاى آن حج افراد يا قران به جا آورد ، وچنانچه اين افراد به جاى حج واجب خود حج ديگرى به جا آورند كفايت نمىكند . بلى گاهى وظيفة كسى كه بايد حج تمتع به جا آورد ، عوض شده وبه حج افراد بر مىگردد ، چنان كه بيانش خواهد آمد . مسأله 145 - كسى كه دورى وطنش بيش از مكة بيش از شانزده فرسخ بوده ودر مكة ويا أطراف نزديك آن أقامت نموده ، وماندگار شده چنانچه اقامتش بعد از استطاعت وواجب شدن حج بر أو بوده ، بر چنين شخصي حج تمتع واجب است اما اگر پس از أقامت در مكة وداخل شدن در سال سوم استطاعت پيدا كرده ، حج افراد يا قران بر أو واجب مىشود ، واگر استطاعتش قبل از سال سوم باشد ، حج تمتع بر أو واجب مىشود . واين در صورتي است كه اقامتش به قصد مجاورت ( در جوار خانه خدا بودن ) باشد واما اگر به قصد توطن باشد ، وعرفا مكة وطن أو به شمار آيد اگر چه بيش از شش ماه أقامت نكرده باشد وظيفة اش از أول حج افراد يا حج قران است . مسأله 146 - هر گاه در بلد خود مستطيع بوده وپس از استطاعت در مكة أقامت نموده يا پس از أقامت در مكة وقبل از انقلاب وبر گشتن وظيفة اش به حج افراد يا حج قران مستطيع شود ، لازم است كه به يكى از مواقيت رفته واز آنجا براي عمره