مسأله 69 - هر گاه حج بر كسى واجب شد ، ودر به جا آوردنش اهمال وتأخير كرد تا استطاعتش از بين رفت ، واجب است حج را به هر ترتيبي شده بجا آورد ، حتى اگر به سختى وگدايى باشد البتة به حد عسر وحرج نرسد . وچنانچه قبل از حج بميرد واجب است از تركه وى حج را قضا نمايد . وچنانچه كسى تبرعا بدون اجرت به جاى أو حج نمايد صحيح وكافى است . وصيت به حج مسأله 70 - كسى كه حجة الاسلام بر ذمه‌اش مىباشد هنگامى كه مرگش نزديك شود واجب است وصيت كند كه حجش را به جا آورند . پس اگر مرد حجش از أصل تركه داده مىشود اگر چه وصيت نكرده باشد . وهم چنين است ( يعنى حجش از أصل تركه خارج مىشود ) در صورتي كه وصيت نموده ولى مقيد به ثلث خود نكرده است . واگر وصيت نموده ومقيد به ثلث هم نموده ، پس اگر ثلثش ( يك سوم دارايىاش ) وافى به مخارج حج باشد واجب است حج را از ثلث اخراج نمايند ، وبر ساير چيزهايى كه وصيت كرده مقدم است ، وچنانچه ثلث به مقدار مصارف وهزينه حج نباشد ، لازم است كمبود را از أصل تركه تكميل نمايند . مسأله 71 - كسى كه بميرد وحجة الاسلام بر ذمه وى