است مطالبه كند وچنان چه بدهكار بد حساب وبد بده باشد ، واجب است أو را مجبور به پرداخت كند واگر تحصيل آن متوقف بر مراجعه به دادگاه اگر چه حاكم جور باشد لازم است مراجعه نمايد وهمچنين است اگر مدت طلب سر نرسيده ولى چنان چه از بدهكار مطالبه شود خواهد پرداخت واما اگر بدهكار ندار يا بد حساب باشد واجبارش غير ممكن يا باعث ناراحتى ودرد سر طلبكار شود ، ويا مراجعه به حاكم موجب ذلت ومنقصت شأن أو مىگردد ، يا طلب هنوز مدت داشته باشد وبدهكار قبل از وقت نمىپردازد ، در اين چند صورت حج واجب نمىشود وطلبكار مستطيع نمىگردد . مسأله 24 - هر صاحب صنعتى مانند آهنگر وبنا ونجار وخياط ومانند اينها از كساني كه كسبشان كفاف مخارج خود وعائله شان را مىدهد ، در صورتي كه از بابت ارث يا غير آن مالي به دست آورند كه جواب گوى مخارج حج وزندگىشان باشد در موقع رفتن وبرگشتن باشد ، حج بر آنها واجب مىشود . مسأله 25 - كسى كه از وجوه شرعيه مانند خمس وزكات وأمثال اينها زندگى خود را اداره مىكند وبر حسب عادت مخارجش بدون مشقت مضمون وحتمي باشد ، در صورتي كه داراى مقدارى پول گردد كه وافى به هزينه حج ومخارج عيالش باشد ، حج بر أو واجب مىشود . وهمچنين است كسى كه شخص ديگر در تمام مدت زندگى أو ، مخارجش را متكفل