كرده كه « لا يَذُوقُونَ فِيها بَرْداً اى نوما » وَ لا شَراباً و نياشامند در آنجا شراب را إِلَّا حَمِيماً مگر آبى در نهايت گرمى را و بعضى كلمهء الا را استثناء منقطع بمعنى ليكن گرفته‌اند وَ غَسَّاقاً و ريم و چرك دوزخيان را جَزاءً وِفاقاً اى جوزوا بذلك جزاء وفاقا جزاء داده شوند به اين امور جزائى كه موافق و مطابق اعمال و افعال ايشان باشد پس در علت جزاء مذكور ميفرمايد كه إِنَّهُمْ كانُوا لا يَرْجُونَ حِساباً بدرستى كه ايشان بودند در دار دنيا كه اميد نداشتند حسابى را بواسطهء انكار ايشان قيامت و بعث را . مخفى نماند كه رغبت ايشان بفعل خيرات و ترك محظورات بواسطهء ادراك مثوبات اخروى و فوز بدرجات عاليهء آن جهانيست و كسى كه اعتقاد بآخرت نداشته باشد اقدام بخيرات نخواهد كرد و از منكرات منع‌پذير نخواهد شد بنا برين مقدمهء حقه « إِنَّهُمْ كانُوا لا يَرْجُونَ حِساباً » در حكم اين خواهد بود كه « انهم تركوا كل خير و فعلوا كل شر » وَ كَذَّبُوا بِآياتِنا كِذَّاباً اى تكذيبا يعنى و تكذيب كردند ايشان به آيتهايى كه انبيا بديشان نمودند كه از جملهء آن قرآنست تكذيب كردنى و بعضى از قرّا كذابا را بتخفيف خوانده‌اند و اين قراءت مروى از حضرت امير المؤمنين عليه السّلام است و بنا برين كذابا منصوب بفعل مقدر خواهد بود به اين تقدير كه « و كذبوا بآياتنا و كذبوا كذابا » يعنى و تكذيب كردند آيات ما را و دروغ گفتند دروغ گفتنى و ميتواند كه منصوب بحاليت باشد به اين تقدير كه و كذبوا بآياتنا كاذبين زيرا كه هر مكذب حق كاذب نيز خواهد بود وَ كُلَّ شَيْءٍ أَحْصَيْناهُ كِتاباً چون كتابت و احصا در معنى ضبط و تحصيل شريكند ميتواند كه كنابا بمعنى احصاء باشد و يا احصينا بمعنى كتبنا يعنى و هر چيزى را از اعمال و افعال بندگان شمرديم شمردنى يا و هر چيزى را نوشتيم نوشتنى در لوح - المحفوظ و محتمل است كه كتابا حال باشد بتقدير مكتوبا اى و كل شىء احصيناه مكتوبا يعنى و هر چيزى از اعمال بندگان را شمرديم حالكونى كه نوشته باشد در لوح و گويد حق تعالى بايشان فَذُوقُوا پس بچشيد اى اهل شرك مرارت و عذاب