بهاء الدين محمد بن شيخعلي الشريف اللاهيجي
636
تفسير شريف لاهيجى ( فارسى )
كَلَّا نه چنانست كه كسى انكار موعظه بودن سقر تواند كرد وَ الْقَمَرِ قسم به ماه كه از آيات عجيبه است وَ اللَّيْلِ إِذْ أَدْبَرَ و قسم بشب چون بيايد در عقب روز و بعضى اذارا بالف و دبر را بدون الف خواندهاند و گفتهاند كه دبر و ادبر هر دو بيك معنى آمدهاند وَ الصُّبْحِ إِذا أَسْفَرَ و قسم بصبح چون روشن شود چنانچه حق تعالى فرموده وجوه يومئذ مسفرة أي مضيئة إِنَّها لَإِحْدَى الْكُبَرِ جواب قسم است و كبر جمع كبرى است و كبرى تانيث اكبر يعنى قسم به اين امور بدرستى كه سقر هر آينه يكى از بلاهاى عظيمه است و ميتواند كه إِنَّها لَإِحْدَى الْكُبَرِ معلل باشد براى « كلا » و جملهء قسميه معترضه باشد براى تأكيد محمد بن فضيل از امام موسى الكاظم عليه السّلام از آيهء وَ ما هِيَ إِلَّا ذِكْرى لِلْبَشَرِ پرسيد حضرت فرمود كه ضمير هى راجع بولايت على عليه السّلام است و همچنين ضمير إِنَّها لَإِحْدَى الْكُبَرِ نيز راجع بولايت آن حضرت است بنا برين كلا نفى انكار ولايت خواهد بود و مراد اينست نه چنين است آنچه منافقين ميگويند از انكار ولايت قسم ببعض مخلوقات عظيمه كه بدرستى كه ولايت مرتضى على عليه السّلام يكى از نعمتهاى عظيمه است نَذِيراً لِلْبَشَرِ ميتواند كه نذيرا بتقدير « انذارا » تميز باشد به اين معنى كه سقر يكى از بلاهاى عظيمه است از روى بيم كردن مردم و ميتواند كه حال باشد بتقدير منذرة از ضمير انها كه در حكم فاعل است زيرا كه هر مسند اليه حكم فاعليت دارد يعنى آن سقر يكى از دواهى بزرگست حالكونى كه آن ترساننده است مر مردم را و بعضى نذيرا راه متعلق به اول آيات ساختهاند كه آن قم فانذر است و گفتهاند كه حالست از ضمير فاعل قم و تقدير كلام چنين