است كه اگر تقدير قطع آن در زمانى توان كرد هر آينه به مقدار پنجاه هزار سال خواهد بود و بعضى گفته‌اند كه فى يوم متعلق بمحذوفست به اين تقدير كه « يقع حساب الخلائق و عذاب الكفار فى يوم كان مقداره خمسين الف سنة » يعنى واقع مىشود حساب اعمال مردمان و عذاب كافران در قيامتى كه يك روز آن به مقدار پنجاه هزار سال است و حديث مروى از صادق عليه السّلام مؤيد اينست زيرا كه از آن حضرت روايت كرده‌اند كه « لو ولى الحساب غير اللَّه لمكثوا فيه خمسين الف سنة من قبل ان يفرغوا و اللَّه سبحانه يفرغ من ذلك فى ساعة » يعنى اگر متولى حساب خلايق غير خداى تعالى بودى هر آيه مكث ميكردند و توقف مينمودند در موقف حساب در زمان پنجاه هزار سال پيش از اينكه از آن حساب فارغ شوند و اما خداى تعالى فارغ مىشود از آن حساب در يك ساعتى مخفى نماند كه در سورهء سجده « مِقْدارُهُ أَلْفَ سَنَةٍ » فرموده و در آن سوره مذكور شد كه « الف سنة » و « خَمْسِينَ أَلْفَ سَنَةٍ » باعتبار مواقف است على بن ابراهيم فرموده « فى القيمة خمسين موقفا لكل موقف الف سنة » به همين مضمون بادنى تغييرى در روضهء كافى و در امالى شيخ از حضرت صادق عليه السّلام روايت كرده‌اند و بعضى گفته‌اند كه « خَمْسِينَ أَلْفَ سَنَةٍ » به اين اعتبار است كه مسافت ما بين اسفل عالم تا بالاى شرفات عرش پنجاه هزار سال است و اين معنى با آنچه در ابعاد اجرام مقرر شده درست نمىآيد زيرا كه گفته‌اند ما بين مركز زمين و مقعر آسمان دنيا مقدار پانصد ساله راهست ، و ثخن هر كدام از سماوات سبع و عرش و كرسى پانصد ساله راه بنا برين بايد كه مسافت اسفل عالم تا بالاى شرفات عرش پنجهزار سال راه باشد نه پنجاه هزار سال چنانچه قاضى ناصر الدين بيضاوى تصريح كرده مگر آنكه گفته شود كه آنچه در ابعاد اجرام مقرر شده مسلم نيست و چون سؤال عذاب منافقين از روى استهزاء و تعنت بود و اين معنى بر خاطر مبارك حضرت گران مىآمد بنا برين حق تعالى آن حضرت را امر بصبر و شكيبايى ميفرمايد كه فَاصْبِرْ صَبْراً جَمِيلًا پس صبر كن از استهزاء كفار و منافقين صبرى ( ج 4 : 36 )