بهاء الدين محمد بن شيخعلي الشريف اللاهيجي
398
تفسير شريف لاهيجى ( فارسى )
كه « و انزلنا الحديد لمنافع الناس و ليعلم اللَّه من ينصره » يعنى انزال كرديم حديد را براى منافع ناس و براى اينكه علم خداى تعالى تعلق گيرد در خارج به آن كسى كه بوسيلهء استعمال اسلحه و آلات حرب نصرت دهد دين خداى تعالى را و با كفار مجاهده و مقاتله كند وَ رُسُلَهُ و نصرت كند پيغمبران خداى تعالى را بِالْغَيْبِ در حالى كه آن نصرت بحسب اخلاص باطنى قلبى باشد نه بحسب ظاهر چنانچه مدار كار منافقين است و بعضى گفتهاند كه بالغيب حالست از ضميرها در ينصره به اين معنى كه نصرت كنند دين خداى تعالى را حالكونى كه خداى تعالى غايبست از نظر ايشان بلكه ايشان بدلائل عقليهء نظريهء بدون مشاهدهء عيانيه تصديق بربوبيت پروردگار عالميان و برسالت رسل او حاصل كرده باشند إِنَّ اللَّهَ قَوِيٌّ عَزِيزٌ بدرستى كه خداى تعالى توانا و غالبست بر همهء اشياء و احتياج بنصرت ناصرى و اعانت معينى ندارد و اگر كسى بدست يارى توفيق نصرت دين الهى كند نفع آن به خودش راجع گردد و چون حق تعالى ميخواهد كه عباد او منتفع و مثاب كردند بنا برين امر بجهاد و نصرت مىكند . و بعد از ذكر ارسال رسل على سبيل الاجمال تفصيل بعضى ميدهد و ميفرمايد : وَ لَقَدْ أَرْسَلْنا نُوحاً وَ إِبْراهِيمَ و هر آينه بتحقيق فرستاديم ما نوح و ابراهيم را تا هدايت مردم كنند چون نوح و ابراهيم بمزيد فضل اختصاص بذكر نيز يافتند و يا بنا بر آنكه پدر سائر انبيااند مختص بذكر شدند چنانچه حق تعالى ميفرمايد كه وَ جَعَلْنا فِي ذُرِّيَّتِهِمَا النُّبُوَّةَ وَ الْكِتابَ و گردانيديم در ميان فرزندان اين دو پيغمبر عظيم الشان نبوت و كتاب را يعنى انبيا را همه از نسل ايشان گردانيديم و انزال كتاب براى آنها كرديم فَمِنْهُمْ مُهْتَدٍ پس بعضى از ذريت ايشان راه به حق يافتگانند وَ كَثِيرٌ مِنْهُمْ فاسِقُونَ و بسيارى ازين ذريت بيرون رفتگانند از حيطهء اطاعت يعنى ايمان نياورده و برخى توفيق ايمان يافته مرتكب كبائر شدهاند ثُمَّ قَفَّيْنا عَلى آثارِهِمْ بِرُسُلِنا پس از پى در آورديم يعنى ارسال كرديم بر عقبهاى آن دو پيغمبر و امت