مواقع نجوم يا مواضع نجومست در افلاك اعم از مشارق و مغارب و يا مراد مغارب نجومست و تخصيص مغارب بذكر اشارتست بر اينكه غروب دال بر زوال اثر است و زوال اثر دال است بر وجود مؤثرى كه تأثيرش زوال پذير نباشد و ميتواند كه مراد از مواقع نجوم اوقات سقوط و اختفاء كواكب باشد كه ان اواخر ليل است و اخبار بسيار در شرافت آن وقت و استجابت دعا در آن وقت وارده شده و بنا بر دو توجيه اول مواقع اسم مكانست و بنا برين توجيه اسم زمان وَ إِنَّهُ لَقَسَمٌ لَوْ تَعْلَمُونَ عَظِيمٌ جملهء وَ إِنَّهُ لَقَسَمٌ جملهء معترضه است ميان قسم و جواب قسم و لو تعلمون جملهء معترضهء ديگرست كه ميان موصوف كه لقسم است و ميان صفت كه عظيم است واقع شده و تقدير كلام چنين است كه و انه لقسم عظيم لو تعلمون . إِنَّهُ لَقُرْآنٌ كَرِيمٌ جواب قسم است و حاصل كلام بنا بر مشهور كه لا زائد باشد و بنا بر آنكه ايراد كلمهء لا در جملهء قسميه متعارفست اينچنين است كه پس قسم ميخورم بمواضع نجوم و يا بمغارب نجوم و يا باوقات اختفاء نجوم و حال آنكه اين قسم قسميست عظيم القدر اگر بدانيد شما جواب قسم اينكه بدرستى كه قرآن هر آينه قرآنيست بزرگوار و بسيار نفع نه سحر و شعر و كهانت اگر چه قرآن سابقا مذكور نيست اما چون معروف و مشهور است گويا كه مذكورست و ضمير راجع بر آن ، قرآن مصدريست بمعنى مقر و يعنى خوانده شده و كريم فعيل از كرامت بمعنى بزرگى و ارجمندى و يا از كرم بمعنى سخاوت و چون قرآن كثير النفع است از جهت اشتمال آن بر فوائد علميه و عمليهء معاش و معاد پس گوئيا كه قرآن عطا كننده و بخشندهء اين فوائد جليله است و در كافى از حضرت صادق عليه السّلام روايت كرده كه چون اهل جاهليت بمواقع نجوم قسم ميخوردند حقتعالى فرمود كه فَلا أُقْسِمُ بِمَواقِعِ النُّجُومِ وَ در بيان معنى وَ إِنَّهُ لَقَسَمٌ لَوْ تَعْلَمُونَ عَظِيمٌ فرمودند كه عظيم است امر كسى كه قسم به اين مواقع خورد . و در مجمع البيان گفته بعضى را اعتقاد اينست كه مواقع نجوم مواضع