بهاء الدين محمد بن شيخعلي الشريف اللاهيجي
346
تفسير شريف لاهيجى ( فارسى )
خايفين مقام پروردگار خود ، دو جنت ديگرست براى جمعى كه در رتبه از آنها كمتر باشند . و از حديث علاء بن سيابه از حضرت صادق عليه السلم معلوم مىشود كه ايندو جنت براى جمعى از مؤمنين گناهكارانست كه چون بازاى آن گناه بدوزخ روند و از آنجا بيرون آيند بديندو جنت در آيند و فرمودند كه به خدا قسم كه اين نوع جماعت با اولياى خداى تعالى كه مرتكب گناهى نشدهاند در يك جنت نخواهند بود و ايضا از حضرت صادق عليه السلم مرويست كه « لا تقولن الجنة واحدة ان اللَّه يقول : وَ مِنْ دُونِهِما جَنَّتانِ و لا تقولن درجة واحدة ان اللَّه يقول درجات بعضها فوق بعض انما تفاضل القوم بالاعمال » فَبِأَيِّ آلاءِ رَبِّكُما تُكَذِّبانِ مُدْهامَّتانِ مشتق از دهمه است و ادهام زرع آنست كه رنگ آن از غايت سبزى بسياهى زند يعنى ايندو جنت در غايت خضرت و سبزى باشد بحيثيتى كه رنگ آن بسياهى زند و اين اشارتست بر اينكه درين دو جنت رياحين و سبزه غالبست چنانچه غالب در دو جنت اول اشجار و فواكه است فَبِأَيِّ آلاءِ رَبِّكُما تُكَذِّبانِ فِيهِما عَيْنانِ نَضَّاخَتانِ درين دو جنت دو چشمهء جوشنده باشد كه هر چند بردارند باز زياد شود فَبِأَيِّ آلاءِ رَبِّكُما تُكَذِّبانِ فِيهِما فاكِهَةٌ در ايندو بهشت ميوههاست اما كمتر از دو جنت سابق وَ نَخْلٌ وَ رُمَّانٌ و خرما و انار است عطف نخل و رمان بفاكهة به جهت فضيلت و مزيت اينهاست زيرا كه نخل هم كار ميوه و هم كار غذا مىكند و انار هم غذا و هم دواست « و فى الكافى عن الصادق عليه السلم : الفاكهة مائة و عشرون لونا سيدها الرمان » و ابو حنيفه عطف را حمل به مغايرت ذاتى ميان فاكِهَةٌ وَ نَخْلٌ وَ رُمَّانٌ كرده گفته كه اگر كسى قسم بخورد كه فاكهه نخورد و بعد از آن خرما و انار بخورد قسم دروغ نخورده و برو گناهى نيست فَبِأَيِّ آلاءِ رَبِّكُما تُكَذِّبانِ فِيهِنَّ خَيْراتٌ حِسانٌ درين چهار جنت زنانى باشند نيكو اخلاق پسنديده خصال خوش صورتان زيبا جمال « و فى من لا يحضره الفقيه قال الصادق عليه السلم : الخيرات الحسان من نساء اهل الدنيا و هن اجمل من الحور العين » و در روضهء كافى از حضرت