بهاء الدين محمد بن شيخعلي الشريف اللاهيجي

338

تفسير شريف لاهيجى ( فارسى )

مفسرين گفته‌اند كه سنفرغ بمعنى سنقصد است يعنى زود باشد كه در قيامت قصد حساب شما كنيم اى جن و انس كه متحمل ثقل تكليف شده‌ايد و ميتواند كه ازينجهت ايشان را ثقلان گفته باشند « و عن على بن الحسين عليه السّلام الثقلان نحن و كتاب اللَّه » چنانچه حديث سابق كه از حضرت رسالت پناه صلّى اللَّه عليه و إله مرويست و متفق عليه ميان عامه و خاصه است مؤيد آنست و بنا برين محتملست كه بطريق تهديد بفرمايد كه زود باشد كه فارغ شويم از كارها براى شما اى قرآن و اى ائمهء زمين و زمان تا آنكه حكم كنيم بادخال منكرين شما در قعر جهنم و يا معنى آيه اينست كه زود باشد كه قصد كنيم براى جزا دادن قارى قرآن و بلند كردن درجات ائمهء هدى و قائلين بامامت آنها و در احتمال اول خطاب به آيه الثقلان بطريق تغليب ذوى العقول خواهد بود اللَّه اعلم بحقايق كلماته و كلمات أوليائه و چون عذاب كفار و ثواب ابرار متضمن نعمتهاى بيشمار است لهذا بعد از آيهء « سَنَفْرُغُ لَكُمْ أَيُّهَ الثَّقَلانِ » فرموده فَبِأَيِّ آلاءِ رَبِّكُما تُكَذِّبانِ يا مَعْشَرَ الْجِنِّ وَ الْإِنْسِ اى گروه جنيان و آدميان إِنِ اسْتَطَعْتُمْ أَنْ تَنْفُذُوا مِنْ أَقْطارِ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ فَانْفُذُوا اگر استطاعت و قدرت داشته باشيد كه بيرون رويد از جوانب و نواحى آسمانها و زمين تا بگريزيد از مرگ يا از عذاب الهى و سخط او پس بيرون رويد و فرار نمائيد و اين امر تعجيزيست چنانچه بعد ازين ميفرمايد كه لا تَنْفُذُونَ إِلَّا بِسُلْطانٍ بيرون نميتوانيد رفت مگر بسلطنتى و قوتى و حال آنكه آن سلطنت و قوت شما را نيست پس بهر جا كه رويد مگر يا عذاب لازم حال شماست . در مجمع البيان از حضرت صادق عليه السّلام روايت كرده كه وقتى كه قيامت قايم گردد حق تعالى جمع كند بندگان خود را در بالاى زمينى به اين قسم كه حكم كند بر آسمان دنيا كه هر چه در آنست به زمين فرود آيند پس فرود آيند اهل سماء دنيا دو برابر آنچه در زمين است از جن و انس و ملائكه و همچنين حكم كند بهر آسمانى تا به آسمان هفتم و جميع انس و جن در احاطهء هفت طايفه از ملائكه باشند و درين وقت منادى ندا كند كه « يا مَعْشَرَ الْجِنِّ