بهاء الدين محمد بن شيخعلي الشريف اللاهيجي

293

تفسير شريف لاهيجى ( فارسى )

ما كَذَبَ الْفُؤادُ ما رَأى دروغ نگفت دل محمد آن چيزى را كه ديد دل او و به گوش هوش شنيد از وصايت و خلافت حضرت امير المؤمنين و فضل اهل بيت طيبين و طاهرين و در كافى از ابو الحسن الرضا عليه السلم در تفسير « ما كَذَبَ الْفُؤادُ ما رَأى » روايت كرده كه « ما كذب فؤاد محمد ما رأت عيناه ثم اخبر بما رأى فقال لَقَدْ رَأى مِنْ آياتِ رَبِّهِ الْكُبْرى فايات اللَّه غير اللَّه » و در حديث ديگرست كه لم يره بالبصر و لكن رآه بالفؤاد أَ فَتُمارُونَهُ عَلى ما يَرى آيا پس مجادله ميكنيد اى مشركين و منافقين با محمد بدانچه مىديده در معراج از آيات عظيمه ؟ و چون بنا بر احاديث ائمهء دين و دنيا عليهم السلم معراج بر حضرت مكرر واقع شده چنانچه در اصول كافى از حضرت صادق عليه السّلام دو مرتبه روايت كرده و بيشتر ازين مرويست و قبل ازين گذشت بنا برين حق تعالى مى فرمايد كه وَ لَقَدْ رَآهُ نَزْلَةً أُخْرى اى مرة اخرى يعنى و هر آينه بتحقيق ديد محمد نور و رحمت الهى را نوبت ديگر عِنْدَ سِدْرَةِ الْمُنْتَهى نزديك سدرة المنتهى . و ميتواند كه آن حضرت پروردگار عالميان را در يك معراج دو مرتبه بديدهء دل ديده باشد ازينجهت حق تعالى فرموده باشد كه وَ لَقَدْ رَآهُ نَزْلَةً أُخْرى چنانچه از ابن عباس منقولست اللَّه اعلم و در كتاب علل الشرائع از ابى جعفر الباقر عليه السلم روايت كرده كه چون حافظان اعمال خلايق نامهء اعمال خلايق را تا محل سدره توانند بالا برد و بالاتر از آن را مرخص نيستند پس محل سدره منتهى اليه سير حفظهء اعمالست بنا برين سدره را سدرة المنتهى ناميده‌اند و مؤيد اين در بصائر الدرجات از حضرت صادق عليه السلم روايت كرده كه چون حضرت از سدرة المنتهى گذشت سدره گفت پيش ازين هيچ پيغمبرى و فرشته‌اى از من نگذشته بنا برين ميتواند كه اضافهء سدره به منتهى اضافهء شىء به مكان آن باشد مثلا گويند اشجار بلدهء كذا يعنى سدرهء مكانى كه آن نهايت سير ملايك و ارواح سعداست . از حضرت رسالت پناه صلّى اللَّه عليه و إله و سلّم مرويست كه آن حضرت فرمودند كه من چون بسدرة المنتهى رسيدم ديدم كه در آنجا مكتوبست « انى انا اللَّه لا إله الا انا وحدى محمد صفوتى من خلقى