بموقف حساب و جزا ، و بعضى گفته‌اند كه خروج نامى از نامهاى قيامت است يعنى اين روز روز قيامت است . على بن ابراهيم در تفسير « و استمع يوم يناد المناد » چنين گفته كه روزى كه ندا كند ندا كننده باسم قايم آل محمد صلوات اللَّه عليه و آله و باسم پدر بزرگوار او و بعد ازين گفته كه اين ندا از آسمان كنند . و از حضرت صادق عليه السلام روايت كرده كه مراد از يوم الخروج روز رجعت است إِنَّا نَحْنُ نُحْيِي بدرستى كه ما زنده ميكنيم مردمان را بعد از آنكه جماد بودند وَ نُمِيتُ و ميميرانيم ايشان را بعد از آنكه زنده شده بودند وَ إِلَيْنَا الْمَصِيرُ و بسوى جزاى ماست بازگشت ايشان يعنى بار ديگر ايشان را بواسطهء جزا زنده ميگردانيم حاصل كلام اينست كه ما خلايق را اول موجود ميسازيم و بعد از آن ميميرانيم و بار ديگر ايشان را خلعت وجود مىبخشيم و زنده مىگردانيم يَوْمَ تَشَقَّقُ الْأَرْضُ عَنْهُمْ بدل از يوم يسمعون الصيحة است و ما بين بدل و مبدل منه جملهء معترضه يعنى روزى كه شكافته شود زمين از اموات يعنى روزى كه زمين شكافته شود و مردگان ظاهر و مكشوف گردند سِراعاً اى فيخرجون مسرعين يعنى پس بيرون آيند حالكونى كه شتاب كنندگان باشند . سراعا جمع سريع است و حال از مقدر ذلِكَ حَشْرٌ عَلَيْنا يَسِيرٌ يسير صفت حشر است و تقديم علينا بواسطهء اشعار بر اختصاصست يعنى اين احياء موتى نوبت ديگر برانگيختن و جمع كردنيست آسان بر ما نه بر غير ما نَحْنُ أَعْلَمُ بِما يَقُولُونَ ما داناتريم به آنچه ميگويند كافران از انكار قيامت و احوال آن . پس در مقام تسليه ميفرمايد كه وَ ما أَنْتَ عَلَيْهِمْ بِجَبَّارٍ و نيستى تو بر ايشان جبر كننده و آزار رساننده تا آنكه ايشان ازين جهت اقبال بايمان نكنند بلكه تو بر جميع خلائق رءوف و مهربانى و ايشان بمحض عناد و تقليد آبا و اجداد اختيار كفر كردند . و بعضى گفته‌اند كه معنى آيه اينست كه نيستى تو بر ايشان جبر كننده بر ايمان بنا بر اين بايد كه اين آيه قبل از امر بجهاد باشد فَذَكِّرْ بِالْقُرْآنِ پس پند گوى پند نافع به مواعظ مذكورهء در قرآن مَنْ يَخافُ وَعِيدِ اى من يخاف وعيدى كسى را كه بترسد از مواعيد من .