بهاء الدين محمد بن شيخعلي الشريف اللاهيجي

238

تفسير شريف لاهيجى ( فارسى )

مر حشر و نشر را و ايراد برهان بر قدرت كامله و رفع استبعاد از آن بيان مىكند كه عنقريب آنها باحوال قيامت مطلع خواهند گرديد چنانچه ميفرمايد كه وَ جاءَتْ سَكْرَةُ الْمَوْتِ بِالْحَقِّ و بياورد يعنى حاضر ساخت شدت موت و بيهوشى آن ، امر حق و راست را كه آن احوال قيامت است چنانچه بعد ازين مىآيد كه : فَبَصَرُكَ الْيَوْمَ حَدِيدٌ و صاحب مجمع البيان گفته كه اصحاب ما روايت كرده‌اند كه قراءت ائمهء هدى عليهم السلام و جاءت سكرة الموت الحق است يعنى حاضر ساخت شدت امور حقهء اخرويه موت را اگر چه ظاهر اين بود كه درين آيه تعبير به مضارع شود زيرا كه موت حاضر خواهد ساخت حقيت حشر و نشر را ليكن تعبير بماضى اشارتست بقرب آن و گفته مىشود مر آن جماعتى را كه شدت موت براى ايشان حقايق آخرت را حاضر ساخته ذلِكَ ما كُنْتَ مِنْهُ تَحِيدُ اين موت آن چيزى است كه بودى تو كه در زمان حياة دنيوى از آن ميل ميكردى : على بن ابراهيم گويد كه : نزلت فى الاول وَ نُفِخَ فِي الصُّورِ و دميده شود در صور نوبت دوم و بدين نفخه همهء مردمان از قبر زنده بيرون آيند ذلِكَ يَوْمُ الْوَعِيدِ ذلك اشارتست به نفخى كه در « نفخ » فهميده مىشود چه هر فعلى متضمن مصدر خودست و مضاف محذوفست اى وقت ذلك النفخ يوم الوعيد يعنى وقت اين نفخ روز تحقق وعيد است يعنى روز تحقق آن عذابهائيست كه خداى تعالى به زبان پيغمبر خود شما را از آن تخويف مينمود و ميترسانيد پوشيده نماند كه چنانچه فعل متضمن مصدرست همچنين متضمن زمان نيز هست و زمان از آن فهميده مىشود بنا برين ميتواند كه ذلك اشارت باشد بزمانى كه در نفخ مضمرست و مراد از وعيد حشر و مجازات باشد به اين معنى كه زمان نفخ صور روز حشر و مجازات است . [ سوره ق ( 50 ) : آيات 21 تا 29 ] وَ جاءَتْ كُلُّ نَفْسٍ مَعَها سائِقٌ وَ شَهِيدٌ ( 21 ) لَقَدْ كُنْتَ فِي غَفْلَةٍ مِنْ هذا فَكَشَفْنا عَنْكَ غِطاءَكَ فَبَصَرُكَ الْيَوْمَ حَدِيدٌ ( 22 ) وَ قالَ قَرِينُهُ هذا ما لَدَيَّ عَتِيدٌ ( 23 ) أَلْقِيا فِي جَهَنَّمَ كُلَّ كَفَّارٍ عَنِيدٍ ( 24 ) مَنَّاعٍ لِلْخَيْرِ مُعْتَدٍ مُرِيبٍ ( 25 ) الَّذِي جَعَلَ مَعَ اللَّهِ إِلهاً آخَرَ فَأَلْقِياهُ فِي الْعَذابِ الشَّدِيدِ ( 26 ) قالَ قَرِينُهُ رَبَّنا ما أَطْغَيْتُهُ وَ لكِنْ كانَ فِي ضَلالٍ بَعِيدٍ ( 27 ) قالَ لا تَخْتَصِمُوا لَدَيَّ وَ قَدْ قَدَّمْتُ إِلَيْكُمْ بِالْوَعِيدِ ( 28 ) ما يُبَدَّلُ الْقَوْلُ لَدَيَّ وَ ما أَنَا بِظَلاَّمٍ لِلْعَبِيدِ ( 29 )