مؤمنين و نساء مومنات در مكهء معظمه ميبودند كه ندانستيد شما كه پايمال خواهيد كرد ايشان را حالكونى كه شما عالم نباشيد بايمان ايشان پس ميرسيد بشما از جانب ايشان مكروهى ، ما هرگز منع از حرب كفار نميكرديم و قرار به صلح در حديبيه نميداديم و بر جميع تقادير جواب لولا در آيت محذوفست و تقدير كلام چنين است كه : و لو لا رجال مومنون و نساء مومنات لم تعملوا ان تطئوهم فتصيبكم منهم معرة به غير علم لما كففت ايديكم عنهم لِيُدْخِلَ اللَّهُ فِي رَحْمَتِهِ مَنْ يَشاءُ تا داخل گرداند خداى تعالى در بخشش خود هر كرا كه خواهد يعنى حق تعالى قرار صلح در حديبيه داد و در روز فتح مكه حكم بكشتن كفار نكرد تا آنكه شما را مكروهى نرسد و مؤمنين كه مخلوط با كفار بودند و حال ايشان معلوم همگنان نبود از آسيب قتل و غارت محفوظ مانند پس درين كف ، هم اصحاب حضرت رسالت پناه صلى اللَّه عليه و آله و سلم داخل رحمت و توفيق الهى شوند و هم مؤمنين كه مجهول الحال بودند لَوْ تَزَيَّلُوا اى لو تميزوا يعنى اگر متميز و جدا ميبودند مؤمنان مكه از كافران لَعَذَّبْنَا الَّذِينَ كَفَرُوا هر آينه عذاب ميكرديم آنان را كه نگرويدند مِنْهُمْ از اهل مكه عَذاباً أَلِيماً عذابى دردناك يعنى ما حكم بقتل و سبى ايشان ميكرديم ليكن ببركت مؤمنان كفار را امان داديم ابن بابويه رضى اللَّه عنه در كتاب كمال الدين و تمام النعمه روايت كرده كه ابراهيم كرخى با شخصى ديگر از حضرت صادق عليه السّلام سؤال كردند كه با وجود وفور قوت و شجاعت و مردانگى شير خدا على مرتضى صلى اللَّه عليه و آله و سلم چرا غاصبين حق خود و حق اهل بيت طيبين را نكشت و افراز حق خود از ايشان ننمود ؟ حضرت در جواب فرمود بواسطهء مضمون آيهء كريمهء لَوْ تَزَيَّلُوا لَعَذَّبْنَا الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْهُمْ عَذاباً أَلِيماً يعنى اگر مؤمنانى كه در اصلاب اين كفار بوديعه نهاده شده قدم بعالم شهود ميگذاشتند و متميز و متشخص ميشدند هر آينه آن شير خدا ايشان را مقتول و منكوب ميساخت و حق را بمركز حق ميرسانيد ليكن چون هنوز آنها سر از گريبان عدم بر نياورده‌اند لهذا آنها را به حال