واقع نشود بنا برين مقدمهء شما به صلح انجاميد مِنْ بَعْدِ أَنْ أَظْفَرَكُمْ عَلَيْهِمْ پس از آن كه ظفر و نصرت داد شما را بريشان زيرا كه هشتاد تن از اهل مكه وقت نماز بامداد از قبيل تنعيم تاخت آورند تا اصحاب را بقتل آورند اصحاب بنا بر نصرت ربانى جلت نعماؤه بر آنها غالب و مظفر گشته همه را دستگير كردند و اسير خود ساختند آن گاه حضرت خير البشر صلى اللَّه عليه و آله و سلم حكم باطلاق ايشان كرد تا در حرم قتل واقع نشود چه در آن مكان كه در حديبيه جنك واقع شد داخل حرم بود . در بعضى تفاسير مشهوره مذكورست كه اصحاب حضرت آن جماعت را گريزانيدند تا آنكه ايشان را داخل ديوارهاى مكه كردند و خود برگشتند بدون آنكه كسى را اسير كنند . و بعضى را اعتقاد اينست كه اين ظفر در وقت فتح مكهء معظمه بحيز ظهور رسيد لهذا مكه را مفتوح العنوه ميدانند ليكن اين اعتقاد ضعيف است بواسطهء آنكه نزول اين سوره قبل از فتح مكه بوده وَ كانَ اللَّهُ بِما تَعْمَلُونَ بَصِيراً و هست خداى تعالى به آنچه به عمل مىآريد شما بينا و دانا . و چون حضرت در سال حديبيه ارادهء حرب با قريش نداشت بلكه مراد بجا آوردن عمره بود و كفار قريش از روى حميت جاهليت در مقام منع آن در آمدند ازينست كه حق تعالى ميفرمايد كه : [ سوره الفتح ( 48 ) : آيات 25 تا 26 ] هُمُ الَّذِينَ كَفَرُوا وَ صَدُّوكُمْ عَنِ الْمَسْجِدِ الْحَرامِ وَ الْهَدْيَ مَعْكُوفاً أَنْ يَبْلُغَ مَحِلَّهُ وَ لَوْ لا رِجالٌ مُؤْمِنُونَ وَ نِساءٌ مُؤْمِناتٌ لَمْ تَعْلَمُوهُمْ أَنْ تَطَؤُهُمْ فَتُصِيبَكُمْ مِنْهُمْ مَعَرَّةٌ بِغَيْرِ عِلْمٍ لِيُدْخِلَ اللَّهُ فِي رَحْمَتِهِ مَنْ يَشاءُ لَوْ تَزَيَّلُوا لَعَذَّبْنَا الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْهُمْ عَذاباً أَلِيماً ( 25 ) إِذْ جَعَلَ الَّذِينَ كَفَرُوا فِي قُلُوبِهِمُ الْحَمِيَّةَ حَمِيَّةَ الْجاهِلِيَّةِ فَأَنْزَلَ اللَّهُ سَكِينَتَهُ عَلى رَسُولِهِ وَ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ وَ أَلْزَمَهُمْ كَلِمَةَ التَّقْوى وَ كانُوا أَحَقَّ بِها وَ أَهْلَها وَ كانَ اللَّهُ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيماً ( 26 ) .