بهاء الدين محمد بن شيخعلي الشريف اللاهيجي
172
تفسير شريف لاهيجى ( فارسى )
ايشان يعنى در حين وقوع قيامت توبه و تذكر اصلا بايشان فائده نرساند به جهت انقطاع تكليف در آن حين بنا برين ايشان را فوز و نجات نخواهد بود . و بعد ازين حق تعالى - ميفرمايد كه چون سعادت موحدان و شقاوت مشركان و منافقان را دانستى فَاعْلَمْ أَنَّهُ لا إِلهَ إِلَّا اللَّهُ پس بدان اى محمد اينكه شان اينست كه نيست هيچ معبودى سزاوار عبادت و بندگى مگر معبود بر حق يعنى ثابت قدم باش برين علم نافع در قيامت . و در بعضى تفاسير آمده كه چون عالمى را خطاب به « اعلم » كنند مراد معنى حقيقى آن نيست بلكه مراد به آن « اذكر » خواهد بود يعنى به ياد بيار آنچه را كه دانستهاى از توحيد الهى . مرويست كه حضرت امام ثامن ضامن عليه صلوات اللَّه الملك المهيمن فرمودند كه حق سبحانه و تعالى فرمود كه كلمهء طيبهء لا إِلهَ إِلَّا اللَّهُ حصار منست و كسى كه داخل حصار من گرديد ايمن باشد از عذاب من بعد ازين حضرت امام عليه السّلام فرمودند : بشروطها و انا من شروطها وَ اسْتَغْفِرْ لِذَنْبِكَ و طلب آمرزش كن براى خلاف اولى كه از تو صادر شد بعضى گفتهاند كه خطاب فاعلم تا آخر اگرچه بحسب ظاهر بر پيغمبر است اما مراد از آن امت آن حضرتست بنا برين تقدير كلام چنين است كه « فاعلموا انه لا إله الا اللَّه و استغفروا لربكم » وَ لِلْمُؤْمِنِينَ وَ الْمُؤْمِناتِ يعنى اى امت محمد بدانيد كه معبود حقيقى نيست مگر خداى مستجمع جميع صفات كمال و طلب آمرزش كنيد براى گناهان خود و از براى گناهان مردان مؤمن و زنان مؤمنه وَ اللَّهُ يَعْلَمُ مُتَقَلَّبَكُمْ و خداى تعالى ميداند جاى گرديدن شما را در دنيا وَ مَثْواكُمْ و آرامگاه شما را در عقبى كه آن بهشت است يا دوزخ پس از خداى كه عالم بجميع احوال دنيوى و اخروى شماست بترسيد و ازو طلب مغفرت گناهان خود و گناهان مؤمنين و مؤمنات كنيد وَ يَقُولُ الَّذِينَ آمَنُوا و گويند آنان كه ايمان آوردهاند از روى حرص بر جهاد لَوْ لا نُزِّلَتْ سُورَةٌ چرا فرو فرستاده نميشود سورهاى در باب جهاد با كافران فَإِذا أُنْزِلَتْ سُورَةٌ مُحْكَمَةٌ پس چون فرستاده شود سورهاى كه مبين باشد نه متشابه وَ ذُكِرَ فِيهَا الْقِتالُ و ياد كرده شود در آن امر بمقاتله و مجاهده