وَ إِذا قِيلَ و چون گفته شود مر شما را إِنَّ وَعْدَ اللَّهِ حَقٌّ بدرستى كه وعدهء خداى تعالى به ثواب و عقاب اخروى راستست وَ السَّاعَةُ لا رَيْبَ فِيها و قيامت شكى نيست در آمدن آن قُلْتُمْ ما نَدْرِي مَا السَّاعَةُ گفتيد شما اى منكران قيامت كه نميدانيم ما چه چيز است قيامت اگر چه ساعت در وعدهء خداى تعالى داخل است اما چون مقصود درين مقام بيان انكار ايشان است مر قيامت را بنا برين آن را مخصوص بذكر گردانيد إِنْ نَظُنُّ إِلَّا ظَنًّا اى ما نحن الا نظن ظنا يعنى نيستيم ما كه هيچگونه علم بقيامت داشته باشيم مگر آنكه گمان مىكنيم گمان كردنى . ظاهرا اين قول بعضى از منكرين بعث باشد كه در باب قيامت خبرى يافته باشند اما نه خبر مؤثرى و الا جماعتى از كفار هستند كه گمان بوجود قيامت نيز ندارند وَ ما نَحْنُ بِمُسْتَيْقِنِينَ و نيستيم ما بوقوع قيامت يقين دارندگان وَ بَدا لَهُمْ سَيِّئاتُ ما عَمِلُوا و ظاهر شود در قيامت مر ايشان را بديهاى آنچه كرده‌اند در دنيا وَ حاقَ بِهِمْ ما كانُوا بِهِ يَسْتَهْزِؤُنَ و احاطه كند و فرو گيرد بايشان عقوبت آنچه بودند كه به آن سخريه و استهزا مينمودند از وقوع قيامت و احوال آن وَ قِيلَ و گفته شود در آن روز يعنى خازنان دوزخ به آن منكرين گويند كه الْيَوْمَ نَنْساكُمْ امروز ترك كنيم شما را و واگذاريم در آتش دوزخ كَما نَسِيتُمْ لِقاءَ يَوْمِكُمْ هذا چنان كه ترك كرده بوديد شما آماده و مهيا شدن ديدن اين روز را وَ مَأْواكُمُ النَّارُ و جايگاه شما آتش دوزخست وَ ما لَكُمْ مِنْ ناصِرِينَ و نيست مر شما را درين روز هيچ يارى كننده كه شما را از عذاب دوزخ رهايى بخشد ذلِكُمْ اين عذاب شما بِأَنَّكُمُ اتَّخَذْتُمْ آياتِ اللَّهِ هُزُواً بسبب آنست كه شما فرا گرفتيد آيتهاى كتاب خداى تعالى و دلائل قدرت او را چيزى كه به آن استهزا كنيد على بن ابراهيم گويد كه « آيات اللَّه هم الأئمة اى كذبتموهم و استهزأتم بهم » وَ غَرَّتْكُمُ الْحَياةُ الدُّنْيا و فريفته گردانيد شما را زندگانى دنيا فَالْيَوْمَ لا يُخْرَجُونَ مِنْها پس امروز بيرون آورده نشوند از آتش دوزخ ، وَ لا هُمْ يُسْتَعْتَبُونَ و نيستند ايشان كه طلب كرده شوند چيزى را كه موجب رضاى