وى حمزة بن حبيب در علم قرائت ، و ابو عبيد معمر بن مثنى در غريب قرآن كتاب نوشتند عبد اللَّه بن عبد الرحمن اصم مسمعى بصرى نخستين كس بود كه در « ناسخ و منسوخ قرآن » كتاب نوشت . على بن حسن بن فضال از مشايخ شيعه نخستين كس بود كه در « نوادر قرآن » كتاب نوشت . حمزة بن حبيب زيات كوفى از اصحاب امام صادق عليه السّلام و از قراء سبعه ، نخستين كس بود كه در « متشابه قرآن » در « مقطوع و موصول قرآن » در « اسباع قرآن » در « حدود آيه‌هاى قرآن » كتاب نوشت . يحيى بن زياد ( فرّاء ) از ائمهء علم نحو ، نخستين كس بود كه در « مجاز قرآن » تصنيف كرد . ابن جنيد محمد بن محمد از فقهاى بزرگ شيعه ، نخستين كس كه بود در « امثال قرآن » كتاب نوشت . محمد بن سائب كلبى مفسر از اصحاب امام باقر و امام صادق عليهما السلام نخستين كس بود كه در « احكام قرآن » كتاب نوشت سعيد بن جبير تابعى از اصحاب امام سجاد عليه السّلام ، نخستين كس بود كه بعد از ابن عباس در « تفسير قرآن » تصنيف كرد . محمد بن حسن استاد شيخ مفيد در كتاب « نهج البيان عن كشف معانى القرآن » كه آن را براى « المستنصر » عباسى تصنيف كرد ، علوم قرآن را به شصت نوع تقسيم نمود . شيخ مفيد كتاب « البيان فى انواع علوم القرآن » را نوشت محمد بن عمر واقدى كتاب « الرغيب فى علوم القرآن » را تصنيف كرد . سپس دانشمندان شيعه در تفسير قرآن مجيد با استفاده از أحاديث نبوى و روايات ائمهء معصومين عليهم السلام كتابها نوشتند و آثار علمى گرانبهايى از خود بيادگار گذاشتند .