بهاء الدين محمد بن شيخعلي الشريف اللاهيجي
مقدمهء مصحح 10
تفسير شريف لاهيجى ( فارسى )
اين بود سورههايى كه در مدينه نازل شده است ، سپس رسول اكرم گفت : همهء سورههاى قرآن 114 سوره است ، و همه آيههاى قرآن 6236 آيه ، و همهء حروف قرآن 321250 حرف ، جز نيكبختان بآموختن قرآن رغبت نميكنند ، و جز اولياى خداى رحمان بتلاوت آن نميپردازند » « 1 » قرآن مجيد ، در مدت تقريبا 23 سال عصر درخشان نبوت تدريجا در مكه و مدينه و سفر و حضر بر پيامبر بزرگوار نازل شده و از همان تاريخ تا كنون پيوسته مورد توجه قاطبهء مسلمين جهان بوده است دانشمندان اسلامى از زمان صحابه و تابعين تا كنون در شئون مختلف قرآن كريم وارد بحث و تحقيق شده و در هر جهتى از جهات مربوط و مناسب با آن تأليف و تصنيف داشتهاند ، از جمله : در شناختن سورهها يا آيههاى مكى و مدنى و مورد اختلاف - حضرى و سفرى - نهارى و ليلى - صيفى و شتايى - فراشى و نومى - ارضى و سماوى - اولين سوره و آخرين سورهاى كه نازل شده - سبب نزول هر سوره يا هر آيهاى - آنچه از قرآن بر زبان برخى از صحابه جارى شده است - آنچه نزول آن تكرار شده - آنچه حكمش از نزولش ، يا نزولش از حكمش تأخير يافته - آنچه بتفرقه يا با هم نازل شده - آنچه جبرئيل در نزول آن تنها بوده ، يا فرشتگانى همراه وى بودهاند - آنچه بر بعضى انبيا نازل شده و آنچه پيش از رسول اكرم بر هيچكس نازل نگشته . همچنين در كيفيت جمع آورى و ترتيب و تنظيم قرآن - در شناختن نامهاى قرآن و نامهاى سورههاى آن - شمارهء سورهها و آيهها و كلمات و حروف آن - حافظان و راويان قرآن - كيفيت وقف و ابتداء و اماله و ادغام و اظهار و اخفاء و مد و قصر و تخفيف همزه - و كيفيت قراءت و آداب تجويد و تلاوت - و شناختن آنچه به غير لغت قريش يا لغت عرب نازل شده - و شناختن محكم و متشابه - مقدم و مؤخر - عام و خاص - مجمل و مبين - ناسخ
--> ( 1 ) - بقرينهء روايت دوم ، در روايت ابن عباس سورهء فاتحة الكتاب از شمار سورههاى مكى افتاده است .