بهاء الدين محمد بن شيخعلي الشريف اللاهيجي
4
تفسير شريف لاهيجى ( فارسى )
عمران بن ماثان بوده و ماثان را پسرى ديگر بود يعقوب نام . بنا بر اين مراد از آل يعقوب ، يعقوب بن ماثان خواهد بود كه عموى زن زكريا بوده . و بعضى از مفسرين گفتهاند كه : مراد از يعقوب در اينجا : يعقوب بن اسحاق بن ابراهيم عليه السّلام است زيرا كه زن زكريا خواهر مريم از نسل سليمان بن داود است كه سليمان از نسل يهوداء بن يعقوب بن اسحاق بوده و زكريا از فرزندان هارون است كه موسى و هارون از فرزندان لاوى بن يعقوب بن اسحاق بودهاند « العلم عند اللَّه تعالى » و قرائت حضرت امير المؤمنين و امام جعفر صادق عليهما الصلاة و السلام اينچنين است كه « يرثنى و أرث من آل يعقوب » يعنى ميراث برد از من كه من وارث آل يعقوبم ، يا آنكه ميراث برد از من ميراث برندهاى از آل يعقوب كه مراد همان ولى و فرزند او است . بنا بر احتمال اول اين قرائت ، مراد از يعقوب : يعقوب بن اسحاق خواهد بود ، زيرا كه بنا بر اين احتمال مراد از وارث زكريا است و زكريا چنانچه دانستى از نسل لاوى بن يعقوب بن اسحاق بود و بنا بر احتمال ثانى كه وارث فرزند زكريا است ميتواند كه مراد از يعقوب ، يعقوب بن ماثان باشد و ميتواند يعقوب بن اسحاق باشد بنا بر اختلاف مفسرين كه در باب زن زكريا كردهاند . مخفى نماند كه ظاهر اين آيت دلالت دارد بر اينكه مراد از ميراث ، ميراث در مال است ، نه ميراث در علم و نبوت چنانچه مفسرين اهل سنت به اين معنى حمل كردهاند زيرا كه ميراث را در لغت و در شرع اطلاق نميكنند مگر در چيزى كه نقل شود از موروث به وارث مانند مال ، و در غير مال استعمال نميكنند مگر بطريق مجاز و عدول از حقيقت و ارتكاب مجاز بدون قطع معقول نيست ، و قاطع اهل سنت ، حديث : « نحن معاشر الانبياء لا نورث ، ما تركناه صدقة » است و كذب اين حديث بنا بر عدم علم اهل بيت نبوت بر آن . ظاهر و هويداست ، و مع هذا اين حديث ، صريح بر مدعاء ايشان نيست چه محتمل است كه « صدقه » منصوب باشد تا آنكه مفعول « تركناه » باشد به اين معنى كه : آنچه ما ترك كنيم و عزم نمائيم تصدق آن را ، آن بميراث نميرود . اشارت بر اينكه مال انبيا بمحض عزم بر تصدق از ملكيت ايشان بيرون ميرود .