در روز عاشورا سياهپوشان در كوفه يعنى علم دولت عباسيان كه شيوهء ايشان پوشيدن لباس سياه بود ارتفاع پذيرفت و ملك بنى اميه منتهى شد . فَلا يَكُنْ پس بايد كه نباشد فِي صَدْرِكَ در سينهء تو حَرَجٌ مِنْهُ تنگى از تبليغ آن ، يعنى دلتنگ مشو از تكذيب قوم تو بعد از جميع آيات قرآنى لِتُنْذِرَ بِهِ متعلق به « أُنْزِلَ إِلَيْكَ » است يعنى كتاب بسوى تو نازل شده تا بيم كنى بدان كافران را وَ ذِكْرى لِلْمُؤْمِنِينَ أى و لتذكر به ذكرى للمؤمنين ، يعنى و تا پند دهى به آن پند دادنى مر مؤمنان را ، بنا برين فعل « ذكرى » مقدر است و ميتواند كه « و ذكرى » معطوف باشد بر محل لِتُنْذِرَ زيرا كه چنانچه قبل ازين در سورهء انعام گذشت « لتنذر » بتقدير للانذار به ، اى انزل اليك للانذار به و لذكرى للمؤمنين . اتَّبِعُوا پيروى كنيد اى مكلفان ما أُنْزِلَ إِلَيْكُمْ آن چيزى را كه فرو فرستاده شده است بسوى شما مِنْ رَبِّكُمْ از جانب پروردگار شما وَ لا تَتَّبِعُوا و فرا ميگيريد مِنْ دُونِهِ غير از خداى به حق از شياطين و جن أَوْلِياءَ دوستان تا آنكه شما را به افعال نابايست وا ندارد قَلِيلًا ما تَذَكَّرُونَ قليلا مفعول به تذكرون است ، يعنى اندكى پند ميگيريد يا صفت مفعول مطلق آنست يعنى پند مىگيريد از پندى اندك كه تقدير كلام چنين باشد كه « تذكرون تذكرا قليلا » يا مفعول فيه آنست يعنى در وقت اندكى پند ميگيريد ، و بر هر تقدير تقديم قليلا بر تذكرون از جهت اهتمام است ببيان قلّت تذكر ايشان و توبيخ ايشان در آن ، و كلمهء « ما » صفت قليلا است جهت تأكيد معنى قلّت يعنى قليل كامل در قلت . وَ كَمْ مِنْ قَرْيَةٍ و بسيارى از شهرها و دههاى كفار كه أَهْلَكْناها خراب كرديم ما آنها را و هلاك ساختيم اهل آنها را فَجاءَها پس آمد به آن قريه‌ها و باهل آنها بَأْسُنا عذاب ما بَياتاً أى بائتين يعنى حالكونى كه اهل آن قريه‌ها خواب كنندگان بودند در شب مانند قوم لوط أَوْ هُمْ قائِلُونَ يا در حالتى كه ايشان خواب قيلوله كنندگان