معين الدين فراهى هروى ( ملا مسكين )

762

تفسير حدائق الحقائق ( قسمت سوره يوسف )

بر يوسف درآمده باشند و آنجا انضمام و تعانق وجود گرفته باشد ، و بعد از آن بمصر درآمده باشند . از ابن عبّاس روايت كرده‌اند كه مراد از « ادخلوا : أقيموا » است يعنى در مصر اقامت نمائيد و اطلاق اسم دخول بر اقامت به جهت اقتران اقامتست بدخول بعد از آن فرمود : « إِنْ شاءَ اللَّهُ آمِنِينَ » و بدانكه ان‌شاءالله متعلق است بآمنين و مراد آن بود كه مصر منزل و مأواى كفار بود و مؤمنان از كفّار متوهّم مىباشند ، پس اميدوارى بفضل خداوندى اظهار فرمود ايشان را به امنيّت و رفاهيّت وعده داد . بعضى گويند هيچ‌كس در مصر بىجايزه نتوانست درآمدن و ايشان بىجايزه در مصر درآمدند ايمن . و مراد از اين امنيّت ايمنى است بدين و مال و اهل و عيال . گويند كه پيش از اين ملوك مصر و فراعنهء آن ديار باموال و اهل و عيال غربا طمع مىكردند و مسافران را از آن خوف و خشيت تمام مىبوده . و بعضى گويند مراد ايمنى است . از شدّت قحط و فاقه . بعضى گويند مراد ايمنى است از تغيير و سرزنش نمودن اولاد يعقوب به جريمهء سالفه . دو فرزند ارجمند از براى پاس خاطر پدر خويش به اين كلمه شريفه ان‌شاءالله تكلّم نمودند به دو خلعت مشرّف گشتند . اول - اسماعيل پدر را گفت : « سَتَجِدُنِي إِنْ شاءَ اللَّهُ مِنَ الصَّابِرِينَ » از بركت اين كلمه ندا يافت « وَ فَدَيْناهُ بِذِبْحٍ عَظِيمٍ » . دويم - يوسف پدر را گفت « ادْخُلُوا مِصْرَ إِنْ شاءَ اللَّهُ آمِنِينَ » از بركت آن لقاء مولا يافت سبحانه و تعالى « وَ أَلْحِقْنِي بِالصَّالِحِينَ » . [ نتائج اخلاقى اين واقعه ] نقلست : كه چون موسى با بنى اسرائيل به كنار دريا رسيدند دريا شورش آغاز كرد ، خطاب آمد كه اى دريا اين‌ها اولاد و احفاد آنهااند كه يوسف در حقّ