و يا نامهء از براى او بگسترانم يعنى بىحساب و بىكتابش به بهشت رسانم . و در رسالهء قشيرى آورده است : كه صبر جميل آنست كه صاحب مصيبت را از غير او باز نشناسد ، پس مفهوم از كلام و حديث آنست كه صبر بر دو گونه است . جميل و غير جميل . بزرگان برآنند : كه صبر جميل آنست كه در حين نزول بلا مولاى خود را « 1 » بشناسد و فرستنده بلا را بداند و چون بعلم اليقين دانست كه آن بلا را حق تعالى فرستاده است ، و وى مالك الملك است بر مالكى كه در ملك خود تصرّف نمايد اعتراض ممكن نيست ، و ديگر حكيم است و هيچ كارى بىحكمت نكند ، و ديگر عليمست ، هر چه كند از روى علم و دانش كند ، و ديگر آنكه رحيم و مشفق است تا صبر بنده در آن نباشد ، در حق وى آن بلا تقدير نكند ، چون بنده در آن معانى تأمّل كند لا جرم در شهود نور مبلى چنان مستغرق گردد ، كه به شكايت نپردازد و هر چه از حق تعالى رسد بدل و جان بدان رضا دهد . * * * بهر بلا كه تو خواهى بيازماى مرا * كه در مشاهدهء تو بلا نمىبينم ز من بهر چه كنى ياد راضيم حقّا * كه هر چه از تو رسد جز عطا نمىبينم اما صبر غير جميل آنست ، كه صبر نه از بهر رضا به قضا باشد ، بلكه مبتنى به غرض باشد از اغراض ، پس هر كه را صبر للّه و فى اللّه باشد ، صبر جميل عبارت از آنست ، و هر چه ماوراى آنست آن نه صبر جميلست ، و فرق ميان آن دو صبر آنجا ظاهر شود كه آن صاحب دولت فرمود . « من احبّ اللّه تعالى لنقمائه « 2 » زال حبّه اذا انزل بلواه و من احبّ اللّه بعنايته زاد حبّه اذا انزل بلواه » . ما نمىگوئيم كه نعمت يا بلا خواهيم و بس * بلكه ما دايم رضاى دوست را خواهيم و بس

--> ( 1 ) - د : مبلى . ( 2 ) - د : بمعناه .