معين الدين فراهى هروى ( ملا مسكين )

140

تفسير حدائق الحقائق ( قسمت سوره يوسف )

اما درجات دنيا ده است . اول درجه عزّت ، دويم درجه هيبت ، سيّم درجه كرامت ، چهارم درجه محبّت ، پنجم درجه شرف ، ششم درجه فضل ، هفتم درجه امامت ، هشتم درجه هدايت ، نهم درجه اقتدا ، دهم درجه اصطفا . اما درجات آخرت هم ده است . اول درجه عطا ، دويم درجه بها ، سيّم درجه رضا ، چهارم درجه رحمت ، پنجم درجه نعمت ، ششم درجه شفاعت ، هفتم درجه شهادت ، هشتم درجه قربت ، نهم درجه مكالمت ، دهم درجه مشاهدت « اللّهمّ ارزقنا بفضلك » . قوله تعالى « وَ يُتِمُّ نِعْمَتَهُ عَلَيْكَ » و در تمامى نعمت نيز بزرگان را اقوالست . بعضى گويند : مراد به تمام نعمت نبوّت است ، و به اين تقدير تفسير اجتباء به - نبوّت تكرار باشد ، پس اولى آنست كه بعضى گفته‌اند كه تمامى نعمت انضمام سعادت دنيويه است به سعادت اخرويه ، و اگر اجتبا را تفسير بدرجات عاليه كنيم آن هنگام تمام نعمت را به نبوّت فرود آريم . و امام در تفسير كبير اختيار اين قول فرموده بدليل آنكه تمامى نعمت آنست كه در كمال خوشى از نقصان محفوظ باشد و كمال مطلق در حقّ بشر مگر به - اثبات « 1 » نبوّت تواند بود . به دليل ديگر آنكه فرمود : « كَما أَتَمَّها عَلى أَبَوَيْكَ مِنْ قَبْلُ إِبْراهِيمَ وَ إِسْحاقَ » « 2 » و مقرّر است كه نعمتى كه موجب امتياز ابراهيم و اسحاق باشد از ساير خلق ، نعمت نبوّت تواند بود و بر تقرير تفسير تمامى نعمت به نبوّت لازم آيد اثبات نبوت مر برادران يوسف را به قرينه آنكه فرموديم : « وَ يُتِمُّ نِعْمَتَهُ عَلَيْكَ وَ عَلى آلِ يَعْقُوبَ » .

--> ( 1 ) - د : امثال . ( 2 ) - در نسخهء اصل از به دليل تا بر تقدير ندارد .