فَمالِؤُنَ مِنْهَا الْبُطُونَ پس پركنندگان‌اند از آن شكمها را از غايت جوع مرويست كه حق تعالى علت جوع را بر ايشان گمارد بر وجهى كه به جهت شدة آن عذابهاى ديگر را فراموش كنند و پيش مالك آيند و طلب طعام كنند مالك ميوهء درخت زقوم و برگهاى آن بخورد ايشان دهد ايشان از غايت جوع شكمها را از آن پر كنند و بعد از آن تشنگى بر ايشان غلبه كند طلب آب كنند مالك بعد از روزگارى دراز آبى بغايت جوشان بايشان دهد چنان كه ميفرمايد كه . ثُمَّ إِنَّ لَهُمْ پس بدرستى كه بعد از زمان بسيار مر ايشانرا عَلَيْها بر بالاى خوردن آن شجره لَشَوْباً مِنْ حَمِيمٍ هر آينه آميخته است از آبى كه بغايت گرمى باشد يعنى آن آب گرم را به غساق و صديد آميخته بخورد ايشان دهد ايشان آن آب را نزديك دهن آورند تا بخورند روى ايشان به جهت شدت حرارت آن پخته شود و چون به شكم ايشان رسد همه رودهاى ايشان پاره پاره گردد . ثُمَّ إِنَّ مَرْجِعَهُمْ پس بدرستى كه بازگشت ايشان بعد از خوردن زقوم و آشاميدن حميم بر سبيل پيشكشى لَإِلَى الْجَحِيمِ بسوى دوزخ سوزانست و اينكه ايشان مستحق اين عذاب شده‌اند به جهت آنست كه . إِنَّهُمْ بدرستى كه ايشان أَلْفَوْا آباءَهُمْ يافتند پدران خود را ضالِّينَ گمراه و از راه حق گردندگان . فَهُمْ عَلى آثارِهِمْ پس ايشان برد پيهاى پدران خود يُهْرَعُونَ شتابنده ميشدند بدون توقف بر نظر و بحث مبادرت ميكردند بر پيروى ايشان بعد از آن به جهت تنبيه قوم حق سبحانه پيغمبر خود را از امم سابقه خبر ميدهد و ميگويد . وَ لَقَدْ ضَلَّ و بدرستى كه گمراه شدند و از جاده حق گرديدند قَبْلَهُمْ پيش از كفار قريش كه در عصر تواند أَكْثَرُ الْأَوَّلِينَ پيشترين پيشينيان چون قوم نوح و عاد و ثمود و غير ايشان . وَ لَقَدْ أَرْسَلْنا و بتحقيق كه ما فرستاديم فِيهِمْ در ميان ايشان مُنْذِرِينَ بيم كنندگان يعنى پيغمبرانى كه ايشان را از عقاب و عذاب تخويف ميكردند و ايشان قول پيغمبران را قبول نميكردند . فَانْظُرْ پس در نگر بديدهء اعتبار كه كَيْفَ كانَ چگونه بود عاقِبَةُ الْمُنْذَرِينَ سر انجام و عاقبت بيم كرده شدگان كه بچه شدت و رسوائى عذاب بر ايشان فرود آمد و ايشانرا فرو گرفت . إِلَّا عِبادَ اللَّهِ الْمُخْلَصِينَ مگر بندگان شايسته خداى كه پاك كرده شدگانند از شرك و عناد كه بانذار منتفع شدند يا مگر انبياء و ساير اهل اخلاص كه حق تعالى ايشانرا خلاص ساخت از آن