الملا فتح الله الكاشاني
306
تفسير خلاصه منهج الصادقين ( خلاصة المنهج ) ( فارسى )
سورة الفتح ( تسع و عشرون آية مكية ) ابى بن كعب از حضرت رسالت صلّى اللّه عليه و آله و سلّم رواية كرده كه هر كه اين سوره را قرائة كند همچنانستكه با محمد در روز فتح حاضر شده باشد و در رواية ديگر همچنانست كه با اصحاب محمد صلّى اللّه عليه و آله و سلّم در مبايعت متابعة نموده و بخارى در صحيح خود روايت كرده كه ما در سفر با رسول خدا ( ص ) همراه بوديم فرمود كه ديشب سورهء به من نازل گشت كه دوستتر است نزد من از دنيا و ما فيها و بعد از آن اين سوره را تلاوت فرمود و قتاده از انس رواية كرده كه چون بسبب منع كفار از دخول حرم محروم شديم و بجهة آن بسيار غمناك و اندوهگين گشتيم حق تعالى اين سوره را انزال نمود و حضرت رسول فرمود كه سورهء نازل گشت به من كه دوستر است نزد من از دنيا و آنچه در اوست - و از عبد اللّه مسعود مرويست كه چون رسول ( ص ) از حديبيه مراجعت نمود از دور ديدم كه ناقهء آنحضرت گران شد و از رفتار بازماند چون نزد آنحضرت آمديم اثر فرح و سرور بر جبين او مشاهده كرديم سبب آن پرسيديم فرمود الحال اينسوره بر من فرود آمده كه بهترين همهء دنياست و عبد اللّه بن بكير از پدر خود نقل كرده كه امام جعفر صادق فرمود مال و زنان و آنچه در تصرف شماست بحصار گيريد بقرائة سورة الفتح و بدانيد كه هر كه بر قرائة اين سوره مداومة نمايد منادى بآواز بلند ندا كند بر وجهى كه همهء اهل عرصات بدانند كه اى بندهء مؤمن تو از جملهء خواص منى پس بفرشتگان ندا كند كه او را ببندگان خالص و صالح من ملحق سازيد و در بهشت نعيمش ساكن سازيد و او را از شراب رحيق كه بكافور مختوم باشد بچشانيد و بدانكه چون وعدهء فتح بر پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم و انجاح محتاج اليه او و ساير اهل ايمان از امور دينيه و دنيويه فرع غناى مطلق حضرت عزت است و سلطنت قاهره او بر كافه برية از اينجهت بعد از آيه و اللّه الغنى انزال اين سوره فرمود بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ إِنَّا فَتَحْنا لَكَ فَتْحاً مُبِيناً بدرستى كه فتح كرديم و گشوديم براى تو فتحى روشن و گشودنى هويدا انس و قتادة و جمعى از اهل التفسير برآنند كه اين فتح مكه است پس معنى آنست كه ما فتح مكه كرديم از براى تو فتحى آشكارا و هويدا مراد وعدهء فتح مكه است يعنى مكه را براى تو خواهيم گشود و تعبير آن بماضى بجهة تحقق وقوع آنست و نزد بعضى مراد از فتح صلح حديبية است كه مقدمهء فتح مكه بود همچنانكه ارباب سير و اصحاب تواريخ بتواتر نقل كردهاند كه سيد عالم صلّى اللّه عليه و آله و سلّم در سال ششم هجرت در واقعه ديد كه با جماعتى از اصحاب بطواف كعبهء معظمه رفت و بافعال عمره اقدام نمود و اصحاب بعد از شنيدن اين سخن تصور