الملا فتح الله الكاشاني
298
تفسير خلاصه منهج الصادقين ( خلاصة المنهج ) ( فارسى )
منافقان بجهة خوف آنكه مبادا در بارهء ايشان چيزى نازلشده باشد ميگفتند ماذا قال آنفا أُولئِكَ الَّذِينَ آنگروه آنانند كه بجهة فرط تقليد و عناد و انكار طَبَعَ اللَّهُ مهر نهاده است خداى عَلى قُلُوبِهِمْ بر دلهاى ايشان يعنى وضع علامة نفاق و شك نموده در قلوب ايشان تا به آن علامة ملائكه علم بنفاق ايشان پيدا كرده بر ايشان لعنت كنند وَ اتَّبَعُوا أَهْواءَهُمْ و پيروى كرده اند هواها و آرزوهاى نفس خود را و بجهة اتباع هوا تهاون ميكنند بكلام سيد انبيا . وَ الَّذِينَ اهْتَدَوْا و آنان كه راه يافتهاند از اهل ايمان زادَهُمْ زياده ميگرداند ايشان را خداى يا قول پيغمبران يا قرائت قرآن هُدىً بصيرت و يقين كه مستلزم هدايتاند وَ آتاهُمْ تَقْواهُمْ و ميدهد ايشان را پرهيزكارى يعنى توفيق ميدهد ايشان را در تقوى . فَهَلْ يَنْظُرُونَ پس انتظار نميكشند منافقان إِلَّا السَّاعَةَ مگر قيامة را أَنْ تَأْتِيَهُمْ بَغْتَةً كه بيايد بديشان ناگهان فَقَدْ جاءَ پس بتحقيق كه آمد يعنى ظاهر و نمايان شد أَشْراطُها علامت آن چون بعثت پيغمبر آخر الزمان و انشقاق قمر و غير آن فَأَنَّى لَهُمْ پس از كجا باشد مر ايشانرا إِذا جاءَتْهُمْ چون بيايد قيامت بديشان ذِكْراهُمْ پند گرفتن ايشان و توبه و انابه نمودن يعنى در وقت وقوع قيامت تذكر و اتعاظ بايشان فايده نرساند به جهت انقطاع تكليف در آن زمان . فَاعْلَمْ پس بدان يعنى ثابت قدم باش أَنَّهُ لا إِلهَ إِلَّا اللَّهُ به آنكه نيست هيچ خدائى كه مستحق پرستش باشد مگر خداى به حق و معبود مطلق و در بعضى تفاسير آمده كه چون عالمى را گويند اعلم مراد به آن اذكر خواهد بود يعنى ياد كن آنچه دانستهء مسلم در صحيح خود آورده كه حضرت رسالت صلّى اللّه عليه و آله و سلّم فرمود كه هر كه بميرد او و عالم باشد بمضمون كلمهء طيبه لا إله الا اللّه در بهشت داخل شود وَ اسْتَغْفِرْ و طلب آمرزش كن لِذَنْبِكَ براى گناه خود با وجود كمال عصمة تو تا آن سبب هضم تو باشد و باعث اقتداى امت به تو در تبيان آورده كه استغفر در اين مقام بمعنى استعصم است پس معنى آنست كه طلب عصمت كن تا خداى ترا از گناه نگاه دارد و يا مراد انقطاع آن حضرت باشد از ماسواى حضرت صمدية و ذنب بمعنى ترك اولى است يعنى بالكليه متوجه درگاه ما شو و از غير ما انقطاع نما و بافعال مندوبه ارتكاب نما جهت تدارك آنچه فوت شده از آن وَ لِلْمُؤْمِنِينَ وَ الْمُؤْمِناتِ و استغفار نماى براى مردان مؤمن و زنان مؤمنه تا حق تعالى از سر خطاهاى ايشان درگذرد و به آب مغفرت نامه سيئات اعمال ايشانرا مغسول نمايد و اين كرامتيست از خداى در شأن اين امة عالى همت چه حضرت منان