الملا فتح الله الكاشاني

186

تفسير خلاصه منهج الصادقين ( خلاصة المنهج ) ( فارسى )

ميپرستيد يعنى قصد عبادت خدا داريد پس او را پرستش نمائيد نه غير او را . فَإِنِ اسْتَكْبَرُوا پس اگر سركشى كنند از سجده كردن خداى و عبادت او با وجود دلايل واضحه بر وجوب پرستش او نه غير او پس ايشانرا در وادى ضلالت و غواية واگذارند فَالَّذِينَ عِنْدَ رَبِّكَ پس آنان كه نزد پروردگار تواند از اصناف ملائكه يُسَبِّحُونَ لَهُ تسبيح و تمجيد ميكنند براى او بِاللَّيْلِ وَ النَّهارِ بشب و روز يعنى پيوسته بطاعت او مشغولند وَ هُمْ لا يَسْأَمُونَ و ايشان ملول نميشوند از كثرت عبادت و بسيارى طاعت اين سجده از عزائم اربعه است و از ابن مسعود و حسن بصرى و عمرو بن علاء منقولست كه وجوب سجده نزد آخر آية اولى است كه ان كنتم اياه تعبدون است زيرا كه امر بسجود در اين تحقيق پذيرفته و از ابن عباس و ابن مسيب منقولست كه موضع سجده نزد آخر آيهء ثانيه است كه ان و هم لا يسئمون است زيرا كه تمامية معنى به اين است و قول اول از ائمهء معصومين عليهم السلام منقولست . وَ مِنْ آياتِهِ و از جملهء نشانها كه دالست بر ربوبيت او سبحانه أَنَّكَ تَرَى الْأَرْضَ آنست كه تو ميبينى زمين را خاشِعَةً ذليل و خوار از روى پژمردگى و خشكى فَإِذا أَنْزَلْنا پس چون فرو فرستيم عَلَيْهَا الْماءَ براى زمين آب باران را اهْتَزَّتْ بجنبش درآيد از روى نشات وَ رَبَتْ برآيد مانند خمير مايه و آماهيده شود تا از ميان او انواع نباتات و رياحين برويد و مزين و آراسته گردد إِنَّ الَّذِي أَحْياها بدرستيكه آنكسكه بر اين وجه زنده گردانيد زمين مرده را لَمُحْيِ الْمَوْتى هر آينه زنده كنندهء مردگان است در آخرت إِنَّهُ عَلى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ بدرستيكه او بر هر چيزى از احيا و امانت توانا است چه قدرت ذاتيهء او نسبت بجميع مقدورات مساويست جهة اشتراك علة در جميع ممكنات كه امكانست بعد از آن در تهديد منكران بعث ميفرمايد كه . إِنَّ الَّذِينَ يُلْحِدُونَ بدرستيكه آنان كه ميل ميكنند از منهج مستقيم و ميگردند از صراط قويم بسبب طعن و تحريف و تأويل باطل و القاى كلام لغو فِي آياتِنا در آيتهاى ما و اين اهل الحاد لا يَخْفَوْنَ عَلَيْنا پوشيده نميشود بر ما به اشخاص و اقوال يعنى همه را ميبينم و اقوال همه را ميشنويم پس جزاى طعن و تحريف و تأويل باطل و سزاى الحاد و القاى كلام لغو بايشان خواهيم رسانيد أَ فَمَنْ يُلْقى فِي النَّارِ آيا پس كسى كه انداخته شود در آتش يعنى بجهة الحاد قابل سوختن شود خَيْرٌ بهتر است أَمْ مَنْ يَأْتِي آمِناً يا كسى كه بيايد ايمن از آتش دوزخ يَوْمَ الْقِيامَةِ در روز رستخيز يعنى در آن روز هرگز اين هر دو در مرتبهء مساوى