را از حسرت و ندامة او خبر نموده تا هيچ نفس بغرور شيطان فريفته نشود و برانديشد از آن ساعتى كه او نيز گويد يا حسرتى على ما فرطت فى جنب اللّه و ان كنت لمن الساخرين . أَوْ تَقُولَ يا گويد لَوْ أَنَّ اللَّهَ هَدانِي اگر خداى راه نمودى مرا به حق لَكُنْتُ مِنَ الْمُتَّقِينَ هر آينه ميبودم از پرهيزكاران و آلوده نميشدم بشرك و عصيان و بدانكه هدايتيكه او تمنا كند يا آنست كه بر وجه الجا باشد و اين از حكمة و مصلحت خارج است و يا بر سبيل الطاف و اين به جهت عدم استعداد و اهليت الطاف از دايرهء لطف بيرونست يا طريق وحى و اين به جهت عناد و انكار از آن اعراض كرده باشد پس اين قول او بر وجه تحير و عماهة گويد در امر خود و يا به جهت تعلل و اعتذار كه فايدهء به او نرساند حاصل كه هر تمنائى كه كند هيچ ثمره به او عايد نشود خواه تمناى او قول مذكور باشد . أَوْ تَقُولَ يا گويد حِينَ تَرَى الْعَذابَ هنگامى كه ببيند عذاب را لَوْ أَنَّ لِي كَرَّةً اگر آنكه بودى مرا بازگشتى به دنيا فَأَكُونَ پس ميبودم آنجا مِنَ الْمُحْسِنِينَ از نيكوكاران و گفته‌اند كه چون عاصى در دنيا نظر در ادلهء عقليه نكرده باشد و از دلايل قرآنيه اعراض نموده مشغول با باطل دنيويه شده باشد در آخرت توهم كند كه او را راه ايمان و طاعت ننموده و به ظن فاسد خود گويد كه لو ان اللّه هدانى و لهذا حق تعالى رد قول او كرده گويد . بَلى قَدْ جاءَتْكَ آياتِي آرى آمد به تو آيتهاى كتاب من يعنى بادله قرآنى ترا راه نمود فَكَذَّبْتَ بِها پس تكذيب كردى به آن و آن را بدروغ نسبت دادى وَ اسْتَكْبَرْتَ و تكبر كردى و سركشى نمودى از قبول آن بر وجه عناد كفر را بر ايمان و ضلالت را بر هدايت اختيار كردى وَ كُنْتَ مِنَ الْكافِرِينَ و بودى از ناگرويدگان و بعد از آن تهديد مكذبان نموده ميگويد كه . وَ يَوْمَ الْقِيامَةِ و روز رستخيز تَرَى الَّذِينَ كَذَبُوا بينى آنانرا كه دروغ بستند عَلَى اللَّهِ بر خداى به اين وجه كه او را متصف ساختند باتخاذ ولد و شريك گفتند هولاء شفعاؤنا عند اللّه و اللّه امرنابها و غير آن وُجُوهُهُمْ مُسْوَدَّةٌ در حالتى كه رويهاى ايشان سياه باشد پيش از آنكه ايشانرا بدوزخ برند تا اهل عرصات بدانند كه اهل دوزخ‌اند كقوله تعالى يعرف المجرمون بسيماهم أَ لَيْسَ فِي جَهَنَّمَ آيا نيست در دوزخ مَثْوىً لِلْمُتَكَبِّرِينَ جاى آرامگاه گردن كشان كه به جهت تكبر اطاعت خدا و رسول نكردند عياشى باسناد خود نقل كرده كه امام جعفر صادق ( ع ) فرمود كه هر كه حديثى را بما نسبت دهد اگر در آن صادق است پس مصدق خدا و رسولست و اگر كاذبست پس افتراء كرده به خدا و رسول زيرا كه ما