مِنْها از دوزخ مَكاناً ضَيِّقاً جاى تنك به جهت زيادتى عذاب چه اندوه با ضيق است و فرح با وسعت و لهذا حق تعالى در وصف جنت ميفرمايد و جنة عرضها كعرض السماء و الارض در حديث آمده كه وسعت خانه موجب بركتست و ضيق باعث شآمت ابن عباس فرموده كه جهنم را چنان بر كافران تنك سازند كه آهن بر نيزه و از حضرت رسالت صلّى اللّه عليه و آله و سلّم مرويست كه گفت به حق آنكس كه نفس من در فرمان اوست كه دوزخ را بر كافران مشرك چنان تنك گردانند كه ميخ كوفته در ديوار مُقَرَّنِينَ در حالتى كه در هم بسته شده باشند يعنى بزنجيرهاى آتشين دستهاى ايشان را بر گردنهاى ايشان بندند و يا آنكه هر يك را باقرين او از ديوى كه مضل او بوده بسلسلهء آتشين بيكدگر باز بندند دَعَوْا هُنالِكَ بخوانند بر خود در آنمقام ثُبُوراً هلاكت را يعنى نفرين كنند بر خود به هلاكت يا گويند وا ثبورا و اين كلمه كسى گويد كه آرزومند هلاك باشد از انس بن مالك روايت كرده‌اند كه اول كسى كه از قفاى او از اهل دوزخ جامهء آتشين پوشانند ابليس باشد و آن حله از ابرويانش تا بقدم رسيده باشد چنان كه به زمين كشد و ذريت او فرياد وا ثبورا بر كشيده روند تا بكنار دوزخ و حق تعالى يا ملكى بفرمان او ايشانرا گويد لا تَدْعُوا الْيَوْمَ ثُبُوراً واحِداً نخوانيد در امروز يك ثبور وَ ادْعُوا و بخوانيد ثُبُوراً كَثِيراً ثبور بسيار را يعنى يك بار نفرين بر خود مكنيد بلكه نفرين بسيار كنيد زيرا كه شمار انواع عذاب خواهد بود و هر نوع را بواسطهء شدة عذاب آن ثبور واقع خواهد شد يا آنكه هر چند هلاك شوند باز مخلوق گردند و ايشان هر نوبت كه زنده شوند اعاده بلفظ ثبور كنند كه كُلَّما نَضِجَتْ جُلُودُهُمْ بَدَّلْناهُمْ جُلُوداً غَيْرَها لِيَذُوقُوا الْعَذابَ و هلاكت ايشان را نهايتى نباشد قُلْ بگو اى محمد صلّى اللّه عليه و آله و سلّم آنان را كه به فقر و فاقة سرزنش تو ميكنند أَ ذلِكَ آيا گنج و بوستان دنيا خَيْرٌ بهتر است أَمْ جَنَّةُ الْخُلْدِ الَّتِي با بهشت جاودان كه وُعِدَ الْمُتَّقُونَ وعده داده شده‌اند پرهيزكاران به داخل شدن در آن و در نزد اكثر مفسرين معنى آيه اينست كه بگو اى محمد صلّى اللّه عليه و آله و سلّم بمشركان بر سبيل تهكم و سرزنش كه آيا اين وصف كرده شده از انواع عذاب دوزخ و اصناف عقاب آن بهتر است يا بهشت خلد كه موعود است براى متقيان كانَتْ هست اين بهشت خلد در علم خداى لَهُمْ براى متقيان جَزاءً پاداش كردار ايشان وَ مَصِيراً و بازگشتى كه رجوع بدان نمايند در آخرت و در آن قرار گيرند لَهُمْ فِيها مر ايشانراست در بهشت ما يَشاؤُنَ آنچه خواهند و تمنا كنند از انواع نعمت فراخور استحقاق ايشان چه ضعفاى مؤمنان را بآرزوى ايشان از مرتبهء