قرض كند وبه حج برود ولى اگر قرض كرد حج واجب مىشود . ( 46 ) : پول قرباني نيز بر عهده بذل كننده است . پس اگر مصارف حج را بدون پول قرباني داد حج بر مبذول له واجب نمىشود مگر در صورتي كه بدون عسر وحرج توانائى خريد قرباني را از مال خود داشته باشد . اما كفارات بر عهده مبذول له است نه بذل كننده . ( 47 ) : حجى كه بواسطة بذل ديگرى انجام مىشود از حجة الاسلام كفايت مىكند . پس اگر بعدا مستطيع شد ديگر حج بر أو واجب نيست . ( 48 ) : هر گاه به كسى از سهم سبيل الله زكات داده شود به شرط آن كه به حج رود ، در صورت قبول حج بر أو واجب مىشود ، واز حجة الاسلام هم كفايت مىكند ، گرچه قبول آن واجب نيست . ولى اگر از خمس ، يا سهم فقرا از زكات ، داده شود كه به حج رود ، چنين شرطي صحيح نيست وحج واجب نمىشود . ( 49 ) : استطاعت بذلى به بذل مال حرام مثل غصبى ، حاصل نمىشود . اما اگر مالي به كسى بذل شد وبعد از انجام حج معلوم شد غصبى بوده ، حج أو صحيح ولى از حجة الاسلام كفايت نمىكند . ( 50 ) : اگر غير مستطيع براي خود يا ديگرى ، با اجرت يا بدون