أبو المحاسن الحسين بن الحسن الجرجاني

95

تفسير گازر ( جلاء الأذهان وجلاء الأحزان ) ( فارسى )

آمد و بيفتاد رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم خطبه ببريد و از منبر به زير آمد و ايشان را بر گرفت و بر منبر برد و بر ران خود نشاند آنگه گفت : صدق اللّه تعالى حيث قال : إِنَّما أَمْوالُكُمْ وَ أَوْلادُكُمْ فِتْنَةٌ ، دلم بار نداد كه اين كودكان را برنگرفتمى آنگه با سر خطبه رفت . [ وَ اللَّهُ عِنْدَهُ ] و خداى تعالى بنزديك اوست مزدى بزرگ و ثوابى عظيم ؛ نبايد كه شما را ميل بمال و فرزند از آن مزد و ثواب كه نزديك خداى تعالى است منع كند . [ سوره التغابن ( 64 ) : آيات 16 تا 18 ] فَاتَّقُوا اللَّهَ مَا اسْتَطَعْتُمْ وَ اسْمَعُوا وَ أَطِيعُوا وَ أَنْفِقُوا خَيْراً لِأَنْفُسِكُمْ وَ مَنْ يُوقَ شُحَّ نَفْسِهِ فَأُولئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ ( 16 ) إِنْ تُقْرِضُوا اللَّهَ قَرْضاً حَسَناً يُضاعِفْهُ لَكُمْ وَ يَغْفِرْ لَكُمْ وَ اللَّهُ شَكُورٌ حَلِيمٌ ( 17 ) عالِمُ الْغَيْبِ وَ الشَّهادَةِ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ ( 18 ) بترسيد از خداى تعالى و از نافرمانى وى آنچه ميتوانيد و در جدّ و جهد و وسع و طاقت شماست ، گفتار وى بشنويد كمر طاعت و خدمت بر ميان جان « 1 » خود بنديد در آنچه شما را ميفرمايد و مال خود نفقه كنيد در وجوهى كه شما را فرموده است و واجب گردانيده ، و بكنيد آنچه بهترست و نيكوتر و نافعتر شما را و آن آنست كه خداى تعالى شما را به آن فرموده . و شايد كه مراد اين بود كه : نفقه كنيد در وجوه برّ مال خود را يعنى مالى كه شما راست و [ خير ] بمعنى مال آمده است چنان كه گفت : « إِنْ تَرَكَ خَيْراً الْوَصِيَّةُ » يعنى مالا و هر كه ويرا نگاه دارند از بخل نفس خود ؛ وى از آنان باشد كه رستگاران و ظفر يافتگان باشند . آنگه گفت : اگر قرض دهيد خداى تعالى را قرضى نيكو خداى تعالى آن را در زيادت گرداند براى شما يكى را ده تا هفتصد تا أضعافا مضاعفة برساند و بيامرزد گناهان شما را و خداى تعالى سپاس دارنده و بردبار است ؛ بكند با شما از نيكوئى آنچه مبالغت نماينده در شكر و جزاى احسان كند از دادن ثواب عظيم ، حليم است با كثرت معاصى شما بعقوبت كردن تعجيل نكند ، دانندهء پيدا و ناپيدا و آشكارا و نهانست ، عزيزى است كه كس ويرا غلبه نكند ، حكيمى است كه هر چه كند و فرمايد بر وفق حكمت و صواب باشد .

--> ( 1 ) - در بعضى نسخ : « خود » نيست .