أبو المحاسن الحسين بن الحسن الجرجاني
57
تفسير گازر ( جلاء الأذهان وجلاء الأحزان ) ( فارسى )
سورة الصّفّ مدينّة و هى اربع عشرة آية بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ [ سوره الصف ( 61 ) : آيات 1 تا 3 ] بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ سَبَّحَ لِلَّهِ ما فِي السَّماواتِ وَ ما فِي الْأَرْضِ وَ هُوَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ ( 1 ) يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لِمَ تَقُولُونَ ما لا تَفْعَلُونَ ( 2 ) كَبُرَ مَقْتاً عِنْدَ اللَّهِ أَنْ تَقُولُوا ما لا تَفْعَلُونَ ( 3 ) سورة الصّفّ مدنى « 1 » است و چهارده آيت است « 2 » . أبىّ بن كعب از رسول خداى صلّى اللّه عليه و آله و سلّم روايت كرد كه : هر كه سورهء عيسى يعنى اين سوره بخواند تا در دنيا باشد عيسى عليه السّلام براى وى استغفار كند « 3 » و صلوات فرستد ، و چون از دنيا برود در قيامت عيسى ( ع ) رفيق او باشد . [ سبّح للّه ] خداى را تسبيح كرد آنچه در آسمانهاست و آنچه در زمين است و اوست آن خداى كه عزيز است كس وى را غلبه نتواند كرد ، حكيم است هر چه گويد و كند كس بر وى اعتراض نتواند كرد . آنگه خطاب كرد مؤمنان را و گفت : اى مؤمنان و گرويدگان چرا ميگوئيد به زبان آنچه نميكنيد و بفعل نمىآريد ؟ - و اين ملامتى است كه خداى تعالى مؤمنان را كرد در وقتى كه ايشان گفتند كه : اگر بدانيم كه كدام عمل بنزديك خداى تعالى دوست داشتهتر است ؛ ما ملازم آن باشيم و جان و مال خود را در آن كار بذل كنيم ، حق تعالى وحى فرستاد برسول كه : بگو اينانرا كه : فاضلترين كارها و نيكوترين عملها جهاد است ملازمت جهاد كنيد و در جهاد كردن ثابت قدم باشيد ، چون روز احد بود همه بگريختند و رسول خداى را تنها بگذاشتند
--> ( 1 ) - در همهء نسخ اين تفسير و همچنين در نسخ خطّى و چاپى تفسير ابو الفتوح ( ره ) : « مكّى » و گمان ميكنم اشتباه و سهو القلم باشد چه در تفسير مجمع البيان و منهج الصادقين و غير آنها نيز حتّى در رءوس سور تمام قرآنها : « مدنيّة » ضبط شده است فراجع ان شئت . ( 2 ) - در تفسير ابو الفتوح ( ره ) بعلاوهء « و دويست و بيست و يك كلمه است ، و نهصد حرف است » . ( 3 ) - در بعضى نسخ از اينجا تا آخر روايت نيست .