أبو المحاسن الحسين بن الحسن الجرجاني
511
تفسير گازر ( جلاء الأذهان وجلاء الأحزان ) ( فارسى )
خير عند ربّك ثوابا و خير مردّا « 1 » به حمد اللّه شامل حال فرخنده فال جنابعالى است . ثانيا در باب چگونگى طبع كتاب تفسير كبير روض الجنان و روح الجنان معروف به تفسير شيخ جمال الدّين علىّ بن حسين النيسابورى معروف به ابو الفتوح رازى متوفّى 538 هجرى « 2 » سؤالى فرموده بوديد تفصيل و تاريخ انجام اين كار خير بقدريكه حافظهء ضعيف يارى مىكند چنين است : در اواخر سال 1312 هجرى شمسى برابر با سنهء 1352 قمرى كه اين حقير به خدمت وزارت معارف مأمور گرديد . روزى مرحوم مغفور علّامهء اديب حاجى سيّد نصر اللّه اخوى المعروف بالتّقوى كه در آن ايّام شغل رياست ديوان عالى كشور را متصدّى بودند اين بنده را مخصوصا بقدوم شريف خود مفتخر ساخته و فرمودند كه : نسخهء خطّئى از يك تفسير فارسى كهن سال در كتابخانهء سلطنتى ايران موجود است كه از آثار يكى از علماء و مشايخ بزرگ شيعهء اماميّه موسوم بشيخ ابو الفتوح رازى مىباشد و آن عالم بزرگوار در قرن ششم هجرى آن را تأليف و تحرير فرموده و از امّهات كتب و اسفار عالم تشيّع و از مفاخر نثر فصيح فارسى و از مهمّات ذخائر علم و ثقافت اسلامى است . مرحوم مظفّر الدّين شاه قاجار در اواخر سنين سلطنت خود امر بطبع آن فرموده و دو جلد آن بطبع رسيد ولى بواسطهء فوت آن مرحوم و حدوث انقلابات از آن زمان تاكنون همچنان ناقص و ناتمام و در گوشهء آن كتابخانه نسيا منسيّا مانده است و اعقاب آن سلطان بر اتمام آن كار خير اهتمام نكردهاند . اكنون كه به حكم تقدير منصب تصدّى وزارت علوم بر عهدهء تو است چه بهتر كه گوى دولت بربائى و كمر بسته و بازو بگشائى و در اتمام اين امر خطير همّت نمائى . اين سخن در خاطر فاتر اين بنده تأثيرى قاطع كرد كه در حال در صدد انجام طبع آن كتاب سودمند برآمدم و اتمام آن را كه متضمّن خير و بركت دارين بود وجههء
--> ( 1 ) - آيهء 76 سورهء مباركهء « مريم » است . ( 2 ) - مأخذ اين تاريخ را از جناب آقاى حكمت پرسيدم در خاطرش نبود فقط در يادداشتهايش ضبط كرده بود .