أبو المحاسن الحسين بن الحسن الجرجاني

508

تفسير گازر ( جلاء الأذهان وجلاء الأحزان ) ( فارسى )

نگارنده گويد : در منتخب نفيس از آثار شيخ الرّئيس كه ميتوان گفت مجموعهء اشعار اوست آن دو بيت را كه بدايع نگار مرحوم بشيخ الرئيس نسبت داده بدست نياوردم ليكن بجاى آن دو بيت دو بيت ديگر با عنوان ذيل چنين مذكور است ( ص 104 نسخهء چاپى بسال 1321 قمرى هجرى ) : « تاريخ اتمام تفسير ابو الفتوح رازى بامر حضرت و الا ركن الدّوله فرموده‌اند : « اين نسخه كه زيبنده و يكتا آمد * از همّت بندگان و الا آمد » « تاريخ طراز اين كتاب زيبا * تفسير ابو الفتوح زيبا آمد » ( 1308 ) نگارنده گويد : استاد بزرگوار عاليمقدار آقاى سيّد حسين موسوى نسل معروف به « اديب بجنوردى » مدّ ظلّه كه ساليان سال با مرحوم بدايع نگار دوست و رفيق و معاشر و مصاحب و هم مباحثه بوده است نسبت بوى بياناتى اظهار ميكردند كه مفاد آنها اينست كه : بدايع نگار مرحوم علاوه بر آنكه اديبى هنرور و شاعرى توانا و نويسندهء زبردست بوده است بسيار أمين و متّقى و صادق القول و ثقه بود چنان كه آثار و تأليفاتش نيز به اين امر شهادت ميدهد ، و نسبت بوالد وى مرحوم ملّا داود نيز چنين اظهار عقيده كردند كه : وى در انواع علوم و كمالات متضلّع و متبحّر بوده و در ميان اهل زمان و جميع اماثل و اقران فضل و كمال او مسلّم و ثابت و بىنياز از اقامهء شاهد و برهان بوده است ، و همچنين استاد دانشمند آقاى سيّد محمّد تقى معروف به « مدرّس رضوى » دام بقاؤه نيز نقلا عن والده السيّد السند البارع المتبحّر ميرزا محمّد باقر رضوى ( متوفّى در نهم ذى الحجّهء سال هزار و سيصد و چهل و دو 1342 هجرى ) مدرّس آستان قدس مطالبى اظهار داشتند كه مؤيّد و مصدّق آنست كه مرحوم بدايع نگار در مجلّهء الكمال نسبت به اين امر نوشته‌اند . و از جملهء بيانات‌شان اين است كه : چون مرحوم ملّا داود با پدرم بسيار دوست صميمى و رفيق و معاشر بودند و با هم آميزش و خلطه و تونّس زياد داشتند از اين روى گاه‌گاهى مشكلات اغلاط تفسير مذكور را با هم در ميان نهاده و دو نفرى بحلّ آن مىپرداختند . نگارنده گويد : اگر فرض كنيم كه هيچ برهانى بر علوّ مقام وى قائم نيست تصحيح دو جلد مذكور بر آن نحو كه نقل شد در اثبات علوّ مقام وى كافيست زيرا كه من كه