سورة العلق مكّيّة و هى تسع عشرة اية بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ [ سوره العلق ( 96 ) : آيات 1 تا 5 ] بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ الَّذِي خَلَقَ ( 1 ) خَلَقَ الْإِنْسانَ مِنْ عَلَقٍ ( 2 ) اقْرَأْ وَ رَبُّكَ الْأَكْرَمُ ( 3 ) الَّذِي عَلَّمَ بِالْقَلَمِ ( 4 ) عَلَّمَ الْإِنْسانَ ما لَمْ يَعْلَمْ ( 5 ) سورة العلق اين سوره مكّيست ، و نوزده آيت است « 1 » . صادق عليه السّلام گفت : هر كه : اين سوره بخواند اگر در آن روز يا در آن شب متوفّى شود شهيد مرده باشد و شهيدش برانگيزند و چنان باشد كه در پيش رسول خداى صلّى اللّه عليه و آله و سلّم شمشير زده در راه خداى عزّ و جلّ « 2 » . بيشترين مفسّران برآنند كه اين سوره اوّلين سورتى است كه برسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم آمد و گفتند كه : فاتحه است . زهرى از عروه از عايشه روايت كرد كه در بدايت كار رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم خوابهاى راست ديدى ، و هر چه در خواب ديدى همچنان بودى ، و چون تنها بودى وى را ندا كردندى تا يك روز بر كوه حرا « 3 » نشسته بود جبرئيل آمد و گفت : يا محمّد اقرأ ؛ رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم گويد : من گفتم : ما أنا بقارئ ؛ من خواننده نيم ، جبرئيل مرا بگرفت و بيفشرد سخت پس بازگذاشت ؛ و گفت : بخوان ؛ گفتم : من خواننده نيم ،

--> ( 1 ) - در تفسير ابو الفتوح ( ره ) باضافهء « و هفتاد و دو كلمت است ، و دويست و هشتاد حرف است » . ( 2 ) - اين روايت را ابو الفتوح ( ره ) نقل نكرده و بجاى آن چنين گفته است : « روايت است از أبىّ كعب از رسول ( ص ) كه هر كه او سورهء [ اقرأ ] بخواند همچنان باشد كه همهء سوره‌هاى مفصّل خوانده باشد » . ( 3 ) - مكرّر گذشت كه « حراء » بالكسر و المدّ نام كوهى است در مكّه ؛ و بفتح اوّل و قصر آخر نيز درست است .