موسى عليه السّلام بر وى مناجات كرد ، و [ طور زيتاء ] و اين بيت المقدّس است ، و [ طور تيناء ] و اين دمشق است ، و [ طور تيماء ] و اين مكّه است . [ وَ هذَا الْبَلَدِ الْأَمِينِ ] و بحرمت اين شهر استوار و با امانت يعنى مكّه كه هر كسى در وى شود ايمن باشد كه ما آدمى را در راست‌ترين قامتى و نيكوترين صورتى آفريديم بعقلش مزيّن كرديم و بأمر و نهى مؤدّب و بتميز مهذّب ؛ تمام قامت ؛ راست بالا ؛ بر خلاف ديگر حيوانات ؛ او تناول طعام و شراب بدست كند و ديگر حيوانات بدهن . [ ثُمَّ رَدَدْناهُ ] پس بازگردانيديم او را با حالت فروتر فروترنيان يعنى از جوانى بپيرى و از تندرستى ببيمارى و از قوّت بضعف و از كمال عقل بخرفى ؛ گفتند : آيت در حقّ گروهى فرو آمد كه ايشان در عهد رسول پير گشتند و خرف شدند . انس مالك روايت كرد از رسول خداى صلّى اللّه عليه و آله و سلّم كه وى گفت : كودك تا بالغ شدن و بحدّ كمال رسيدن هر آن طاعتى و خيرى كه كند ثواب آن طاعت مادر و پدرش را نويسند ؛ چون بتعليم و تأديب و ترغيب و امر و نهى مادر و پدر باشد ، و هر آن گناه كه كند نه بر وى نويسند و نه بر مادر و پدرش ؛ چون بحدّ بلاغت « 1 » رسد و قلم تكليف بر وى برانند آن دو فريشته را كه به روى موكّل باشند بفرمايند : تا وى را نگاه دارند و و مسدّد كنند ، چون بچهل سال رسد در اسلام ؛ خداى تعالى ويرا از سه بلا ايمن كند ؛ از جنون و جذام و برص ، چون بپنجاه رسد تخفيف حسابش كند ، چون به شصت رسد توفيق توبه دهد وى را ، چون بهفتاد رسد اهل آسمان دوستش دارند ، و چون بهشتاد رسد خداى تعالى حسناتش مضاعف گرداند و سيّئاتش مكفّر كند ، و چون بنود رسد گناه مقدّم و مؤخّرش بيامرزد و شفاعت وى در حقّ اهل بيتش قبول كند ، و او را « أسير اللّه فى أرضه » نام كنند ، چون بحدّ خرفى رسد خداى تعالى ويرا عملى كه در تندرستى و تمام عقلى كردى بنويسد چنان كه گفت :

--> ( 1 ) - كذا در نسخ اين تفسير ليكن در نسخ تفسير ابو الفتوح ( ره ) : « بلوغ » و هو الاجود ؛ و « بلاغت » اگرچه در كتب لغت عربى بمعنى « بلوغ » نيامده است ليكن در سابق ( گويا در جلد اوّل بود ) ياد كرديم كه صاحب مجمل التواريخ و همچنين صاحب تاريخ - سيستان نيز هر يكى « بلاغت » را بمعنى « بلوغ » به كار برده است پس معلوم مىشود كه در آن دوره در فارسى هر دو بيك معنى به كار ميرفته است فراجع ان شئت .