أبو المحاسن الحسين بن الحسن الجرجاني
34
تفسير گازر ( جلاء الأذهان وجلاء الأحزان ) ( فارسى )
روايت كرد از رسول ( ص ) : اتّقوا الشحّ فانّه أهلك من كان قبلكم ؛ از بخل پرهيز كنيد كه بخل هلاك كرد آنان را كه پيش از شما بودند . كسرى از وزيران خود پرسيد كه چيست كه فرزندان آدم را از آن زيانكارتر نيست ؟ - گفتند : درويشى ، كسرى گفت . بخل بدتر است از درويشى ؛ درويش چون مال يابد فراخ دست شود ، و بخيل هرگز فراخ دل نشود . [ سوره الحشر ( 59 ) : آيه 10 ] وَ الَّذِينَ جاؤُ مِنْ بَعْدِهِمْ يَقُولُونَ رَبَّنَا اغْفِرْ لَنا وَ لِإِخْوانِنَا الَّذِينَ سَبَقُونا بِالْإِيمانِ وَ لا تَجْعَلْ فِي قُلُوبِنا غِلاًّ لِلَّذِينَ آمَنُوا رَبَّنا إِنَّكَ رَؤُفٌ رَحِيمٌ ( 10 ) و آنان كه آمدند از پس مهاجران يعنى جمعى ديگر كه بعد از اوّلينان از مكّه هجرت كردند و بمدينه آمدند و گفتند : مراد به اين آيت تابعيناند و تبع تابعين تا بقيامت هر كه آيد قرنى پس از قرنى . ابن أبى ليلى گفت : مردم سه طبقهاند صحابهء رسولاند از مهاجران و انصار كه خداى تعالى در حقّ ايشان گفت : وَ الَّذِينَ تَبَوَّؤُا الدَّارَ الاية ، و تابعيناند و اتباع تابعين و ايشان آنانند كه خداى تعالى در حقّ ايشان گفت : [ وَ الَّذِينَ جاؤُ مِنْ بَعْدِهِمْ ] پس جهد كن تا از اين سه گروه بيرون نباشى . ابن عبّاس گفت كه : خداى تعالى ما را فرموده است كه : دعا كنيم صحابهء رسول را با آنكه دانست كه ايشان مفتون خواهند شد . مسروق گفت : از عايشه شنيدم كه گفت : شما را فرمودهاند كه : استغفار كنيد صحابهء رسول ( ص ) را ، شما لعنت ميكنيد و من از رسول ( ص ) شنيدم كه گفت : امّت من از دنيا بيرون نروند تا آنگه كه آخرينان اوّلينان را لعنت كنند . و مانند اين اخبار بسيار است ؛ و اين دليل مىكند كه در آن عهد اين معنى رفته است و لعنت كردهاند و آيت را دليل است بر آنكه جمعى از مؤمنان مهاجر جمعى ديگر را كه پيش از ايشان هجرت كردهاند دعا گفتهاند و استغفار كرده چنان كه گفت : [ وَ الَّذِينَ جاؤُ ] آنان كه از پس ايشان آمدند ميگفتند : بار خدايا بيامرز ما را و برادران ما را كه ايشان بايمان بر ما سبقت گرفتند و در دل ما هيچ غلّى و كينهء و حسدى پديد مگردان .