آنگه گفت : [ وَ فِي الْآخِرَةِ ] و در آخرت كه در پيش است كارهاى بزرگ است از عذاب خداى تعالى و آمرزش و رضاى وى ؛ اگر به دنيا و جمع حطام دنيا مشغول شويد و از ايمان و طاعت بازمانيد به عذاب گرفتار گرديد و اگر با ايمان از دنيا بيش از كفاف طلب كنيد در مقام باز خواست باشيد و اگر از وجه حرام جمع كرده باشيد بعذابى سخت مبتلا شويد ؛ بكفاف عيش قناعت كنيد و در طلب مغفرت و رضاى خداى تعالى كوشيد كه اين نعمت باقى است و بىزوال و زندگانى دنيا و زخارف او متاع سراى فريب است يعنى دنيا . و گفته‌اند كه چون آرايش و گلگونهء زنان است كه از دور كسى كه ببيند به آن رنگ فريفته شود و چنان نباشد و باندك آبى « 1 » كه بوى رسد زايل گردد و از وى اثرى نماند . [ سوره الحديد ( 57 ) : آيه 21 ] سابِقُوا إِلى مَغْفِرَةٍ مِنْ رَبِّكُمْ وَ جَنَّةٍ عَرْضُها كَعَرْضِ السَّماءِ وَ الْأَرْضِ أُعِدَّتْ لِلَّذِينَ آمَنُوا بِاللَّهِ وَ رُسُلِهِ ذلِكَ فَضْلُ اللَّهِ يُؤْتِيهِ مَنْ يَشاءُ وَ اللَّهُ ذُو الْفَضْلِ الْعَظِيمِ ( 21 ) حقّ تعالى امر كرد بندگان را و فرمود كه : مبادرت بر يكديگر و پيشى گرفتن در جمع مال دنيا مكنيد مسابقت و مسارعت با يكديگر در طاعات و خيرات كنيد كه سبب آمرزيدن خداى شما باشد مر گناهان شما را ؛ و سبب رسيدن باشد ببهشتى كه عرض او و پهناى او چند « 2 » پهناى آسمان و زمين است چون پهناى او چند « 3 » آسمانها باشد و زمينها درازى وى را جز خداى نداند . در خبرست كه وقتى جبرئيل خواست تا طول و درازى بهشت بداند چند هزار سال مىپريد تا ضعيف شد از خداى مدد و قوّت ميخواست تا چند بار مدد خواست و خداى تعالى قوّت مىداد گفت : بار خدايا بيشتر گذشتم يا بيشتر بماند ؟ - حورى از خيمهء خود آواز داد

--> ( 1 ) - در غالب نسخ : « باندكى آب » . ( 2 ) - « چند » در اينجا بمعنى مطلق مقدار است چنان كه در سابق ضمن تفسير آيهء « و سارعوا الى مغفرة من ربّكم و جنّة عرضها السماوات و الارض أعدّت للمتّقين » كه آيهء 133 سورهء مباركهء [ آل عمران ] است بتفصيل با ذكر شواهد از كلمات قدما بيان كرديم ( مجلّد دوم ؛ ص 121 ) فراجع ان شئت . ( 3 ) - « چند » در اينجا بمعنى مطلق مقدار است چنان كه در سابق ضمن تفسير آيهء « و سارعوا الى مغفرة من ربّكم و جنّة عرضها السماوات و الارض أعدّت للمتّقين » كه آيهء 133 سورهء مباركهء [ آل عمران ] است بتفصيل با ذكر شواهد از كلمات قدما بيان كرديم ( مجلّد دوم ؛ ص 121 ) فراجع ان شئت .