و سابق را بر لاحق براى آن فضل باشد كه او مقتدا بود ، در خير و طاعت درو نگرند و بر سيرت او روند فله أجرها و أجر من عمل بها . ابن سيرين گفت : آنانند كه با رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم به دو قبله نماز كردند از مهاجر و أنصار . كعب گفت : اهل قرآن باشند كه فرداى قيامت تاجها بر سر دارند و آنان باشند كه سبق بردند بر ديگران به مسجد و جماعت و جهاد رفتن . ابن عبّاس گفت كه : سابقان در هجرت سابقان باشند در آخرت امير المؤمنين على عليه السّلام گفت : سابقان به نماز سابقان باشند ببهشت . عكرمه گفت : سابقان باسلام سابقان‌اند ببهشت . و چون نيك انديشه كنى جامع اين خصال جز امير المؤمنين على عليه السّلام كسى ديگر را نيابى أمّا سبق او با سلام اتّفاق است كه از زنان اوّلين كسى كه ايمان آورد خديجه بود و از مردان امير المؤمنين على بن ابى طالب عليه السّلام و از اينجا گفته است : سبقتكم الى الاسلام طرّا * غلاما ما بلغت أوان حلمى « 1 » و ابو ذرّ غفارى از رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم روايت كرد و گفت : شنيدم كه مىگفت : يا علىّ أنت اوّل من آمن بى ، و أنت أوّل من يصافحنى يوم القيامة ، و أنت الصّدّيق الاكبر و الفاروق الاعظم تفرق بين الحقّ و الباطل ، و أنت يعسوب المؤمنين « 2 » و المال يعسوب الظلمة ، أمّا سبق در نماز قوله صلّى اللّه عليه و آله و سلّم صلّت الملائكة علىّ و على علىّ سبع سنين لأنّه لم ترفع صلاة من الارض الى السّماء إلّا منّى و من علىّ و سبق در جهاد پوشيده نيست و نماز به دو قبله باتّفاق او كرد و تنى چند معدود بعضى آن بودند كه سابق بودند ببيت المقدّس نماز كردند و بكعبه نرسيدند و بعضى آن بودند كه سابق نبودند كه نماز بيت المقدّس درنيافتند كه ايشان باسلام آمدند قبله با كعبه گردانيده بودند روزى حديث امير المؤمنين على عليه السّلام از عبد اللّه عبّاس پرسيدند گفت : ذكرت و اللّه أحد الثّقلين سبق بالشهادتين و صلّى القبلتين و بايع البيعتين و أعطى البسطتين ، و هو ابو الحسن و الحسين ردّت له الشّمس مرّتين من بعد ما غابت عن القبلتين و جرّد السّيف تارتين و هو صاحب الكرّتين فمثله فى الامّة كمثل ذى القرنين ، ذاك مولاى علىّ بن أبى طالب أحد

--> ( 1 ) - در تفسير ابو الفتوح ( ره ) بعد از دو بيت ديگر در همين مضمون گفته است : « اين و مانند اين بنظم و نثر مىگويد و كس بر او انكار نمىكند » . ( 2 ) - در غالب نسخ : « المسلمين » و در تفسير ابو الفتوح ( ره ) كما فى المتن .