وى را وفادار خواند . از سهل بن عبد اللّه از پدرش روايت كرده‌اند كه « 1 » رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم گفت : خبر دهم شما را كه خداى تعالى چرا ابراهيم را « وفادار » خواند ؟ - گفتند : بگوى يا رسول اللّه ، گفت : از براى آنكه هر بامداد و شبانگاه بگفتى : فسبحان اللّه حين تمسون و حين تصبحون و له الحمد فى السّموات و الارض و عشيّا و حين تظهرون « 2 » . و جامع ميان اين آيت كه [ أَلَّا تَزِرُ وازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرى ] و ميان آن آيت [ وَ لَيَحْمِلُنَّ أَثْقالَهُمْ وَ أَثْقالًا مَعَ أَثْقالِهِمْ « 3 » ] آنست كه اين آيت محكم است و بر ظاهر خود ؛ و آن آيت متأوّل است در أئمّهء ضلالت « 4 » آمده است ، گفت : ايشان بار گناه خود برگيرند و بار گناهان « 5 » ديگر با بار گناهان « 6 » ايشان يعنى مثل بار گناه آنان كه بدعاى ايشان ضالّ شده باشند ؛ نه عين آن چنان كه گفت : من سنّ سنّة سيّئة فعليه « 7 » وزرها و وزر من عمل بها إلى يوم القيامة من غير ان ينقص من وزره شىء ؛ معنى آن است كه : مثل وزر من عمل بها . [ وَ أَنْ لَيْسَ لِلْإِنْسانِ إِلَّا ما سَعى ] 1 و آنكه نيست آدمى را إلّا آنچه كرده است يعنى جزا و ثواب و پاداشت « 8 » آنچه كرده باشد و مراد به [ سعى ] عمل است و اخبارى

--> ( 1 ) - مصنّف ( ره ) در اينجا عبارت ابو الفتوح ( ره ) را تلخيص كرده و صدر و ذيل آن را انداخته است و نصّ عبارت وى اين است ( ج 5 چاپ اوّل ؛ ص 184 ؛ س 9 ) : « و در تفسير اين آيت از رسول ( ص ) دو قول روايت كردند : يكى آنكه سهل بن عبد اللّه روايت كرد از پدرش از رسول ( ص ) كه گفت : خبر دهم شما را ( تا آخر آنچه در متن است ) . و قولى ديگر آنست كه ابو امامه روايت كرد از رسول ( ص ) كه ياران را گفت : دانيد تا خداى تعالى چرا ابراهيم را وفادار خواند ؟ - گفتند : خداى و پيغمبر عالمتر است ، گفت : براى آنكه او بامداد چهار ركعت نماز كردى » . ( 2 ) - آيهء 17 و 18 سورهء مباركهء [ روم ] است . ( 3 ) - صدر آيهء 13 سورهء عنكبوت و ذيل آن اينست : « وَ لَيُسْئَلُنَّ يَوْمَ الْقِيامَةِ عَمَّا كانُوا يَفْتَرُونَ » . ( 4 ) - در تفسير ابو الفتوح ( ره ) : « در أئمّهء و دعاة ضلالت » . ( 5 ) - در بعضى نسخ در هر دو مورد : « كناههاى » . ( 6 ) - در بعضى نسخ در هر دو مورد : « كناههاى » . ( 7 ) - در تمام نسخ و همچنين در تمام نسخ خطّى و چاپى تفسير ابو الفتوح ( ره ) : « فله » و بقرينهء احاديث بسيارى كه در نظر است و در همهء آنها در اين مورد لفظ « فعليه » مذكور است تصحيح شد و با وجود اين ارباب دقّت نظر خودشان بموارد نقل حديث از كتب معتبره مراجعه فرمايند . ( 8 ) - در بعضى نسخ : « پاداش » .