بيش از حدّ گفته باشيم و دور از حقّ [ هؤُلاءِ قَوْمُنَا « 1 » ] اين جماعت كه قوم مااند بتان را بخدائى گرفته‌اند و ايشان را مىپرستند بىحجّتى و بيّنتى ؛ چرا بر پرستيدن ايشان حجّتى روشن و برهانى هويدا نيارند « 2 » ، و چون حجّت و برهان ندارند چرا دست از پرستيدن ايشان ندارند ؟ ! و خداى را شريك چرا ميگويند ؟ ! كه هيچكس در جهان ظالمتر و ستمكارتر از آن كس نيست كه بر خداى افترا كند و دروغ بر خداى بندد و با خداى شريك نسبت كند . [ سوره الكهف ( 18 ) : آيات 16 تا 17 ] وَ إِذِ اعْتَزَلْتُمُوهُمْ وَ ما يَعْبُدُونَ إِلاَّ اللَّهَ فَأْوُوا إِلَى الْكَهْفِ يَنْشُرْ لَكُمْ رَبُّكُمْ مِنْ رَحْمَتِهِ وَ يُهَيِّئْ لَكُمْ مِنْ أَمْرِكُمْ مِرْفَقاً ( 16 ) وَ تَرَى الشَّمْسَ إِذا طَلَعَتْ تَزاوَرُ عَنْ كَهْفِهِمْ ذاتَ الْيَمِينِ وَ إِذا غَرَبَتْ تَقْرِضُهُمْ ذاتَ الشِّمالِ وَ هُمْ فِي فَجْوَةٍ مِنْهُ ذلِكَ مِنْ آياتِ اللَّهِ مَنْ يَهْدِ اللَّهُ فَهُوَ الْمُهْتَدِ وَ مَنْ يُضْلِلْ فَلَنْ تَجِدَ لَهُ وَلِيًّا مُرْشِداً ( 17 ) حقّ تعالى حكايت مىكند از آنچه أصحاب الكهف با يكديگر گفتند تمليخا كه مهتر ايشان بود ايشان را گفت : چون شما ازين كافران اعتزال كرديد و از آنچه ايشان مىپرستند از بتان بدون خداى برويد و مأوى و مقام با غار بريد و در غار شويد و بعبادت خداى مشغول گرديد تا خداى تعالى براى شما نشر رحمت خود كند و در رحمت خود بر شما بگشايد و بسازد براى شما از اين كار كه شما در آنيد آنچه به آن رفق گيريد و به او منتفع شويد يعنى روزى حلال بشما رساند آنگه خطاب كرد با رسول و گفت : اى محمّد تو بينى آفتاب را كه چون برآيد از غار ايشان بچسبد « 3 » بجانب دست راست « 4 » و چون

--> ( 1 ) - [ قومنا ] عطف بيان يا بدل يا صفت از اسم اشاره است چنان كه در « هذا الرّجل » . ( 2 ) - طبرسى در مجمع البيان گفته : « و فى هذا ذمّ و زجر للتّقليد و اشارة الى أنّه لا يجوز ان يقبل دين الّا بحجّة واضحة » و مولى فتح اللّه ( ره ) نيز در منهج الصادقين به مثل آن تصريح كرده است . ( 3 ) - در برهان قاطع ضمن ذكر معانى [ چسبيدن ؛ با باى فارسى بر وزن رقصيدن ] گفته : « و بمعنى ميل كردن هم آمده است » و اينجا همين معنى مراد است ؛ ابو الفتوح ( ره ) گفته : « [ تزاور ] اى تتمايل كه فرا گرديدى از غار ايشان بجانب دست راست » . ( 4 ) - ابو الفتوح ( ره ) گفته : « قوله [ ذاتَ الْيَمِينِ وَ ذاتَ الشِّمالِ ] صفت موصوفى محذوف است اى جهة ذات اليمين وجهة ذات الشمال » .