سيد أحمد صفائي
4
هشام بن الحكم ، مدافع حريم ولايت ( فارسي )
براي تصديق اين گفتار خوب است مختصر زحمتى تحمل فرموده به كتاب " الفرق بين الفرق " و " ملل ونحل شهرستانى " مراجعه فرمائيد . وآنان كه نظرشان آلوده به اغراض خصوصي نبوده وتحت تأثير احساسات مذهبي واقع نشده اند در اثر عدم اهتمام بشأن رجال شيعه از ذكر فضائل آنان وحقائق خوددارى نموده اند مثلا دانشمند محترم شبلى نعمانى در كتاب تاريخ كلام خود تكامل علم كلام را مرهون متكلمين عامه جلوه داده وبه متكلمين شيعه كمتر توجه مىفرمايد ضمن شرح حالات متكلمين ، نامى از هشام بن الحكم كه حقا أو را بايد از بزرگترين متكلمين قرن دوم اسلام دانست به ميان مىاورد ولى به اجمال برگزار كرده آن چنان كه در خور مقام اين مرد بزرگ تاريخ است شرح حالش را بيان نمىكند . با توجه بمراتب بالا درصدد بر آمدم كه شرح حال يكى از اين بزرگ مردان يعنى هشام بن الحكم را بنويسم . تا هم اين شخصيت برجسته را تا حدى كه مىتوانم به مردم بشناسانم . وهم بدين وسيله نمونهاى از تربيت شدگان مكتب امام صادق ( ع ) را نشان دهم . وبراي اين منظور مدت سه سال به مطالعه منابع وتتبع پرداختم به هر كتابي كه احتمال دادم يا شنيدم كه نامى از هشام در آن برده شده مراجعه كردم واز رفقا ودوستانى كه أهل مطالعه واطلاعات هستند استمداد وتقاضاى راهنمائى به منابع نمودم . در اينجا لازم مىدانم كه از لطف ومرحمت وهمكارى دانشمند ارجمند ودوست محترم جناب آقاى حاج سيد غلامرضاى سعيدى دامت إفاضاته تشكر كنم كه صميمانه با نگارنده همكارى فرموده به منابعى كه دسترسى مىيافتند راهنمائيم مىكردند . يك سال قبل يعنى در سال 1377 به مجموعه خطى در كتابخانه مجلس شوراى ملى برخورد كرده بودند كه مرحوم ملا محسن فيض حالات عده اى از بزرگان را كه يكى از آنان هشام بن الحكم مىباشد در آن مجموعه نگاشته است ، نگارنده را راهنمائى به آن كتاب فرمودند . براي استفاده از آن با اشتياق تمام به كتابخانه مزبور رفته آن مجموعه را مطالعه كردم ومتأسفانه بسيار مختصر بود واضافه بر آنچه كه نگارنده از كتاب هاى مرحوم " علامه مجلسي " وكتاب " شافى " مرحوم