أبو المحاسن الحسين بن الحسن الجرجاني
83
تفسير گازر ( جلاء الأذهان وجلاء الأحزان ) ( فارسى )
شترى است شترى بهينهء بگزين و بيار او برفت و شترى لاغر بياورد أبو ذر او را گفت : بهتر ازين نبود ؟ - گفت : بود و ليكن من نياوردم بگذاشتم براى روزى كه ترا بدان حاجت باشد أبو ذر گفت : حاجت آن روز باشد كه مرا در گور نهند و من از آن محتاجتر نباشم براى حاجت سخت بهينهء مال بايد نهادن و خداى تعالى ميگويد : [ لَنْ تَنالُوا الْبِرَّ حَتَّى تُنْفِقُوا مِمَّا تُحِبُّونَ ] از أبو ذر روايت كردهاند كه گفت : ترا در مالت سه انباز است يكى قدر كه دستورى با تو نيارد كه كدام ببرد بهتر يا بدتر دوّم وارث است كه تو چشم بر هم نهى تا او مال ببرد سيّم توئى كه بتوانى كردن كه تو عاجزترين اين سه گانه نباشى بكن . [ سوره آلعمران ( 3 ) : آيات 93 تا 95 ] كُلُّ الطَّعامِ كانَ حِلاًّ لِبَنِي إِسْرائِيلَ إِلاَّ ما حَرَّمَ إِسْرائِيلُ عَلى نَفْسِهِ مِنْ قَبْلِ أَنْ تُنَزَّلَ التَّوْراةُ قُلْ فَأْتُوا بِالتَّوْراةِ فَاتْلُوها إِنْ كُنْتُمْ صادِقِينَ ( 93 ) فَمَنِ افْتَرى عَلَى اللَّهِ الْكَذِبَ مِنْ بَعْدِ ذلِكَ فَأُولئِكَ هُمُ الظَّالِمُونَ ( 94 ) قُلْ صَدَقَ اللَّهُ فَاتَّبِعُوا مِلَّةَ إِبْراهِيمَ حَنِيفاً وَ ما كانَ مِنَ الْمُشْرِكِينَ ( 95 ) كلبى گفت : سبب نزول آيت آن بود كه چون رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم گفت كه : من بر ملّت ابراهيمام جهودان گفتند : چونست كه گوشت شتر و شير ميخورى و اين بر ابراهيم حرام بود ؟ - رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم گفت كه : دروغ ميگوئيد كه در شرع ابراهيم اين هر دو حلال بود ايشان گفتند : آنچه امروز بر ما حرامست آنست كه بر ابراهيم و نوح حرام بود خداى تعالى بتكذيب ايشان اين آيت فرستاد و گفت : هر طعام كه امروز حلالست بنى اسرائيل را حلال بود الّا آنچه اسرائيل يعنى يعقوب بر نفس خود حرام گردانيد پيش از نزول توراة مقاتل و كلبى گفتند : آن گوشت اشتر و شير شتر بود از عبد الله عباس روايت كردهاند كه : جماعتى جهودان پيش رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم آمدند و گفتند : يا أبا القاسم ما را خبر ده تا آن چه طعام بود كه يعقوب بر خود حرام كرد پيش از آنكه توراة فرود آمد ؟ - گفت : بخداى بر شما كه نه ميدانيد كه يعقوب عليه السّلام بيمار شد سخت نذر كرد كه : اگر خداى تعالى او را عافيت دهد او دوستر طعامى و شرابى بر خود حرام كند و دوستر طعامها و شرابها برو گوشت شتر و شير بود آن بر خويشتن حرام كرد گفتند : صدقت همچنين است كه تو گفتى كلبى گفت :