أبو المحاسن الحسين بن الحسن الجرجاني

58

تفسير گازر ( جلاء الأذهان وجلاء الأحزان ) ( فارسى )

و گفته‌اند كه : در كلام تقديم و تأخيرى هست تقدير اينست كه : من ترا بردارم و بنزديك خود برم و پاكيزه گردانم از آن كسانى كه كافر شده‌اند بعد از آنكه از آسمانت فرو فرستم قبض روح تو كنم و اين وجه نيكو ترست . ابو هريره روايت كرد كه پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم گفت : پيغمبران برادران يكديگراند از مادران مختلف و دين ايشان يكى است و من اوليترم بعيسى مريم براى آنكه از ميان من و ميان او هيچ پيغمبرى نبود و او از آسمان فرود آيد بر امّت من و خليفهء من باشد بريشان و همانا اين خبر آنان روايت كرده‌اند كه حديث مهدى را از روى بىانصافى منكر باشند و الّا او خلافت رسول را نشايد براى آنكه شرع او منسوخ است و او شرع ما نداند لابدّ بود از آنكه رجوع او با كسى بود پس آن كس كه رجوع او با او بود خليفه او باشد نه عيسى ، پس خلل در اين حديث از راوى افتاده است و خبر چنين است « و انّه نازل على أمّتى مع خليفة من ولدى » چون او را ببينيد بشناسيد او را با اين اوصاف و علامات : مردى باشد دو بهره سرخ و سپيد دراز موى پندارى كه آب از موى او ميچكد و اگرچه موى او تر نباشد صليب شكند و خوك بكشد و مال بخشد و در روحا « 1 » نشيند و حجّ و عمره كند و با مردمان بر اسلام قتال كند تا خداى تعالى در روزگار او جملهء دينها هلاك كند و مسّيح « 2 » ضلال را كه دجّال است هلاك كند و همهء زمين ايمن شود تا گرگ با ميش و شير و شتر بيك جا چرا كنند و كودكان با ما بازى كنند و هيچيك ديگر را نيازارد و او در زمين چهل سال بماند و بروايت كعب بيست و چهار سال وزن كند و فرزند آرد آنگه او را وفات آيد و مسلمانان برو نماز كنند و در اخبار اهل البيت عليه السّلام چنين آمد كه مهدى برو نماز كند و او را در حجرهء رسول دفن كند و جملهء آنچه درين خبرست همه اوصاف و علامات روزگار مهدى است كه در اخبار مخالفان و مؤالفان آمده است و اگر كسى انصاف بدهد و عناد رها كند و بر آن اخبار واقف شود و آن را بآيات قرآن برابر كند بداند كه معتمد است حسين بن الفضل گفت كه : در قرآن آيتى كه دلالت مىكند بر نزول عيسى قول خداى است كه : « و كهلا »

--> ( 1 ) - در قاموس گفته ، « و الروحاء موضع بين الحرمين على ثلاثين او اربعين ميلا من المدينة » . ( 2 ) - در سابق ياد شد كه « مسيح » ( بكسر ميم و تشديد سين مكسوره ) بر دجال اطلاق مىشود .