أبو المحاسن الحسين بن الحسن الجرجاني
46
تفسير گازر ( جلاء الأذهان وجلاء الأحزان ) ( فارسى )
رسول باشد برابر نبود با آنكه بهرى از عمران باشد ، رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم گفت : فاطمة بضعة منّى من آذاها فقد آذانى ؛ فاطمه پارهء اندام منست هر كه او را بيازارد مرا آزرده باشد عبد الله عباس روايت كرد از رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم در حديثى دراز كه بگفت و ذكر امير المؤمنين على گفت و آنگه گفت : و أمّا ابنتى فاطمة أمّا دختر من فاطمه سيّدهء زنان عالمست از اوليّنان و آخرينان و او پارهء از منست و نور چشم منست و ميوهء دل من است و جان منست از ميان پهلوهاى من است و او حوراء انسيّه است هر گه كه در محراب خود بايستد در پيش خداى خويش از بهر عبادت نور او فرشتگان را روشنائى دهد چنان كه ستارگان اهل زمين را خداى تعالى فرشتگان را گويد : پرستار مرا ببينيد فاطمه را سيّدهء زنان و پرستاران من كه از پيش من استاده است از ترس من ميلرزد و روى بعبادت من كرده است شما را گواه ميكنم كه او را و شيعهء او را از آتش دوزخ ايمن كردم ، در حقّ مريم گفت : [ وَ اصْطَفاكِ ] در حقّ او و فرزندان او و شوهر او گفت : « وَ يُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيراً » آن بتول بود و اين هم بتول بود رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم را پرسيدند كه ما چند بار از تو شنيديم كه گفتى كه : مريم بتول است و فاطمهء بتول است بتول چه باشد ؟ - گفت : بتول از زنان آن باشد كه او را عذر حيض نباشد و مريم و فاطمه چنيناند كه حيض در دختران پيغمبر مكروه باشد آنگه مريم را خطاب كرد و گفت : اى مريم در نماز دير بايست و قنوت كن و سجود و ركوع كن با ركوع كنندگان ، سجده اگرچه در آيت بر ركوع مقدّم است لازم نيايد كه مقدّم باشد از آنكه واو فايدهء جمعيّت دهد نه فايدهء ترتيب درو [ وَ ارْكَعِي مَعَ الرَّاكِعِينَ ] دو قول گفتهاند : يكى ركوع كن چنان كه ديگر راكعان ميكنند ديگر آنكه نماز به جماعت كن تا بر ركوع ايشان ركوع كنى . [ سوره آلعمران ( 3 ) : آيه 44 ] ذلِكَ مِنْ أَنْباءِ الْغَيْبِ نُوحِيهِ إِلَيْكَ وَ ما كُنْتَ لَدَيْهِمْ إِذْ يُلْقُونَ أَقْلامَهُمْ أَيُّهُمْ يَكْفُلُ مَرْيَمَ وَ ما كُنْتَ لَدَيْهِمْ إِذْ يَخْتَصِمُونَ ( 44 ) اينچه ما ترا اعلام كرديم و از آن خبر داديم از قصّهء مريم و زكريّا از خبرهاى غيب است كه ما به تو وحى ميكنيم تا بر مشركان عرب حجّتى باشد از آنكه ميدانند كه