أبو المحاسن الحسين بن الحسن الجرجاني
418
تفسير گازر ( جلاء الأذهان وجلاء الأحزان ) ( فارسى )
كنيد و نهى منكر و دست سفيه بدست گيريد و او را بر حقّ داريد و الّا خداى دلهاى شما بر يكديگر زند و لعنت كند شما را چنان كه ايشان را كرد . [ سوره المائدة ( 5 ) : آيات 80 تا 81 ] تَرى كَثِيراً مِنْهُمْ يَتَوَلَّوْنَ الَّذِينَ كَفَرُوا لَبِئْسَ ما قَدَّمَتْ لَهُمْ أَنْفُسُهُمْ أَنْ سَخِطَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ وَ فِي الْعَذابِ هُمْ خالِدُونَ ( 80 ) وَ لَوْ كانُوا يُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَ النَّبِيِّ وَ ما أُنْزِلَ إِلَيْهِ مَا اتَّخَذُوهُمْ أَوْلِياءَ وَ لكِنَّ كَثِيراً مِنْهُمْ فاسِقُونَ ( 81 ) مىبينى تو اى محمّد بسيارى ازيشان يعنى از جهودان و ترسايان بعضى گفتند كه : مراد جهوداناند تنها و كعب اشرف كه ايشان تولّا ميكنند به آن كسانى كه كافر شدند از مشركان بنصرت و دوستى با يكديگر تا يكدست و يك زبان باشند بر تو كه محمّدى بد چيزى است آنكه نفس ايشان براى ايشان تقديم كرد و آن خشم خداست بريشان و خلود ايشان در آتش دوزخ و عذاب و اگر ببدل آنكه ميكنند بخداى و پيغمبر خداى ايمان آوردندى و به آنچه به او فرستادهاند ؛ گفتند كه : مراد بپيغمبر موسى است و اين كافران منافقان جهودانند . گفت : اگر ايشان بخداى و پيغمبر و كتاب موسى يعنى توراة ايمان داشتندى مشركان را بدوست نگرفتندى و موالات و مصافات ايشان دليل مىكند كه ايشان ايمان ندارند بموسى و توراة و ليكن بيشترينهء ايشان فاسقاناند و از فرمان خداى بيرون شده . [ سوره المائدة ( 5 ) : آيه 82 ] لَتَجِدَنَّ أَشَدَّ النَّاسِ عَداوَةً لِلَّذِينَ آمَنُوا الْيَهُودَ وَ الَّذِينَ أَشْرَكُوا وَ لَتَجِدَنَّ أَقْرَبَهُمْ مَوَدَّةً لِلَّذِينَ آمَنُوا الَّذِينَ قالُوا إِنَّا نَصارى ذلِكَ بِأَنَّ مِنْهُمْ قِسِّيسِينَ وَ رُهْباناً وَ أَنَّهُمْ لا يَسْتَكْبِرُونَ ( 82 ) حقّ سبحانه و تعالى رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم را خبر داد و احوال دوستان و دشمنان اعلام كرد گفت : يا بىتو سختترين مردمان بعداوت و دشمنى كردن به آن كسانى كه ايمان آوردند جهودان را يعنى دشمنى جهودان با مسلمانان بيشتر است از كافران ديگر ابو هريره از رسول روايت كرد كه : هيچ دو جهود نباشند كه با يك مسلمان حاضر شوند و الّا قصد كشتن او كنند و مشركان را نيز سختترين مردمان يا بى بعداوت و دشمنى مؤمنان ، و نزديكترين مردمان يا بى بدوستى مؤمنان آن كسانى را كه گفتند كه : ما ترسايانيم و مراد بترسايان خصوص است نه عموم براى آنكه ترسايان با مسلمانان كمتر از جهودان دشمنى نكنند و مراد