أبو المحاسن الحسين بن الحسن الجرجاني
344
تفسير گازر ( جلاء الأذهان وجلاء الأحزان ) ( فارسى )
آنگه گفت : اى فرزند آدم ترا از دنيا چندان بس باشد كه سدّ جوعت كند و عورتت بپوشد اگر خانهء باشد كه با او شوى آن كارى باشد و اگرت اسبى باشد كه برنشينى آن چيزى باشد تمام ترا پارهء نان و سبوئى آب و ازارى عورت پوش مسلّم است و آنچه بالاى آن است حساب باشد سدّى گفت : شما را آزادان كرد كه مالك خود باشيد و شما را مالكى نبود پس از آنكه در دست قبطيان اسير بوديد و بنده و خادم ايشان بوديد من شما را از دست ايشان برهانيدم [ وَ آتاكُمْ ] و داد شما را آنچه كسى را نداد از عالميان عصر شما از منّ و سلوى و ابر سايه افكننده و سنگ آب دهنده و غير آن . [ سوره المائدة ( 5 ) : آيات 21 تا 22 ] يا قَوْمِ ادْخُلُوا الْأَرْضَ الْمُقَدَّسَةَ الَّتِي كَتَبَ اللَّهُ لَكُمْ وَ لا تَرْتَدُّوا عَلى أَدْبارِكُمْ فَتَنْقَلِبُوا خاسِرِينَ ( 21 ) قالُوا يا مُوسى إِنَّ فِيها قَوْماً جَبَّارِينَ وَ إِنَّا لَنْ نَدْخُلَها حَتَّى يَخْرُجُوا مِنْها فَإِنْ يَخْرُجُوا مِنْها فَإِنَّا داخِلُونَ ( 22 ) آنگه حكايت آن كرد كه : موسى چه گفت و چه نصيحت كرد و چه فرمود ايشان را و ايشان چه نافرمانى كردند گفت : اى قوم درين زمين پاكيزه شويد كه خداى نوشته است شما را ، گفتند كه : اين كه اين زمين طور است و آنچه پيرامن آنست ضحّاك گفت : ايليا و بيت المقدّس است ، و گفتند كه : اريحا است خداى تعالى در لوح محفوظ نوشت كه آن مسكن ايشان خواهد بودن اگر گويند كه : اين چگونه بديع بود و خداى تعالى ميگويد : « فَإِنَّها مُحَرَّمَةٌ عَلَيْهِمْ أَرْبَعِينَ سَنَةً يَتِيهُونَ فِي الْأَرْضِ » جواب اين است كه نوشته بود از براى ايشان ، چون عصيان كردند چهل سال از آن ميانه استثنا كرد جوابى ديگر آنست كه آنان كه بر ايشان حرام بود دگراند و آنان كه ايشان را نوشتند از پس موسى به دو ماه با يوشع بن نون در آنجا شدند آنگه فرمود كه : باز پس مگرديد يعنى رجوع مكنيد از طاعت خداى با معاصى او و تأخير مكنيد از دخول اين شهر كه شما را فرمودهاند كه آنگه زيانكار گرديد ايشان موسى را جواب دادند و گفتند : اى موسى در آن شهر و زمين قومى جبّاراناند