أبو المحاسن الحسين بن الحسن الجرجاني

310

تفسير گازر ( جلاء الأذهان وجلاء الأحزان ) ( فارسى )

رسيد ملك الموت او را گفت كه : يا شيخ الانبيا كيف وجدت الدّنيا ؟ - قال كبيت له بابان دخلت باحدهما و خرجت من الآخر ، و هيچ پيغمبر در دعوت قوم آن مبالغه و رنج نكشيد كه وى چنان كه حقّ تعالى فرمود « وَ قَوْمَ نُوحٍ مِنْ قَبْلُ إِنَّهُمْ كانُوا هُمْ أَظْلَمَ وَ أَطْغى » [ وَ أَوْحَيْنا إِلى إِبْراهِيمَ ] و وحى كرديم بابراهيم و فرزندانش اسماعيل و اسحاق و فرزند اسحاق يعقوب و باسباط كه فرزندان يعقوب‌اند و ايشان دوازده سبط بودن از دوازده فرزند يعقوب و عيسى صلّى اللّه عليه و آله و سلّم و ايّوب عليه السلام آن پيغمبر مذكور بصبر و يونس كه صاحب نون بود و هارون كه برادر موسى بود و سليمان كه پسر داود بود و داديم ما داود را كتاب زبور . در خبرست كه داود عليه السّلام زبور برگرفتى و بصحرا شدى علماء بنى اسرائيل در پس او باستادندى و مردمان در پس علما و جنّيان از پس مردمان و دوابّ صحرا از پس جنّيان و مرغان در هوا پر در پر گستردندى و سايه بريشان افكندندى از خوشى آواز داود . روزى رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم در منقبت امير المؤمنين عليه السّلام حديثى دراز گفت آنگه گفت كه : چون روز قيامت باشد خداى تعالى على را چندان قوّت دهد كه قوّت جبرئيل و چندان نور دهد كه نور آدم و از جمال چندان كه جمال يوسف و آواز چندان كه نزديك بود بآواز داود و اگر نه آنستى كه داود خطيب اهل بهشت است در بهشت او را چندان آواز دادى كه آواز داود عليه السّلام . [ سوره النساء ( 4 ) : آيات 164 تا 165 ] وَ رُسُلاً قَدْ قَصَصْناهُمْ عَلَيْكَ مِنْ قَبْلُ وَ رُسُلاً لَمْ نَقْصُصْهُمْ عَلَيْكَ وَ كَلَّمَ اللَّهُ مُوسى تَكْلِيماً ( 164 ) رُسُلاً مُبَشِّرِينَ وَ مُنْذِرِينَ لِئَلاَّ يَكُونَ لِلنَّاسِ عَلَى اللَّهِ حُجَّةٌ بَعْدَ الرُّسُلِ وَ كانَ اللَّهُ عَزِيزاً حَكِيماً ( 165 ) و فرستاديم پيغمبرانى را كه بر تو قصّهء ايشان بگفتيم و ديگرانى كه قصّهء ايشان نگفتيم و خداى تعالى با موسى عليه السّلام سخن گفت سخن گفتنى . آيت را دليل است بر حدوث كلام خداى از آن وجه كه كلامى كه با موسى گفت بر طور پيش از آن با هيچ پيغمبر نگفت و آن را كه وجود و حدوث او معلوم گردد قديم نبود كه قديم آن بود كه در ازل موجود باشد و وجودش را اوّل نباشد آنگه فرمود : فرستاديم رسولانى را بشارت دهنده مؤمنان را ببهشت و ثواب و كافران را بدوزخ و عقاب از بهر آنكه تا مردمان را حجّتى نباشد بعد از فرستادن رسولان و خداى تعالى هميشه عزيز بوده است قادر بر انتقام از آنان كه درو عاصى شوند حكيم